قاضى ابرقوه

مقدمه مصحح 10

سيرت رسول الله ( سيرة النبي ص ) ( عربي ، فارسي )

بيشترى دارند و آن دو نفر هر دو در دربار خلفاى أموى بوده‌اند و براى ايشان اخبار و مغازى را نقل مىكرده‌اند : يكى از آن دو ، عاصم بن عمر بن قتاده است ( متوفّى بين 119 تا 129 ) كه در مسجد دمشق به دستور عمر بن عبد العزيز دربارهء مغازى رسول اكرم و مناقب اصحاب سخن مىگفت . اين شخص در اواخر عمر به مدينه بازگشت و در آنجا تا آخر حيات بنقل أحاديث و أخبار پرداخت . محمّد بن اسحاق مجلس او را درك كرده و از او نقل خبر نموده است . نفر دوم از نسل دوم محدّثان مدينه ، محمّد بن مسلم بن عبيد اللّه بن شهاب الزّهرى ( متولّد در 51 و متوفّى در 17 رمضان 124 ) است كه اصلا از قبيلهء قريش بوده و در مدينه تولّد يافته است . چون روزگار با زهرى در مدينه سازگار نبود به دربار عبد الملك بن مروان خليفهء اموى ( سال 81 يا 82 ) پيوست . يزيد بن عبد الملك ( خليفه از 101 تا 105 ) وى را منصب قضا داد و هشام بن عبد الملك ( خليفه از 105 تا 125 ) تعليم فرزند خود را به او واگذاشت . زهرى به دفعات از شام به قصد حج به مدينه و مكّه رفت و اواخر عمر را در حجاز گذراند و در مدت اقامتهايش در مدينه طالبان علم از او كسب معلومات مىكردند و در همين سفرها بود كه محمّد بن اسحاق با او مصاحبت كرد و از او استماع حديث نمود و به سبب معلوماتى كه داشت زهرى او را ستود . زهرى از بزرگان علماى مدينه خصوصا از چهار نفر كه بيشتر از همه شهرت دارند يعنى سعيد بن مسيب و أبان بن عثمان بن عفّان و عبيد اللّه بن عبد اللّه بن عتبه و عروة بن الزبير كسب علم كرده است . زهرى را بزرگترين و جامع‌ترين نمايندهء حوزهء محدّثان مدينه مىدانند و مطالب و اطلاعاتى كه از او در كتابهاى صحاح و مسانيد و سير و تواريخ نقل شده ، گذشته از أحكام و سنن ، شامل اطّلاعات تاريخى مربوط به دورهء جاهليّت و حيات رسول اكرم