معنى پرستش هم پيدا كرده است . بنابراين معنى اللَّه چنين مىشود : آن ذاتى كه همهء موجودات ناآگاهانه واله او هستند و او تنها حقيقتى است كه شايستگى پرستش دارد . ترجمهء اللَّه : مىتوان گفت كه در فارسى لغتى مترادف كلمهء اللَّه كه بشود جاى آن گذارد نداريم و هيچ كدام رسانندهء تمام معنى اللَّه نيستند ، زيرا اگر به جاى اللَّه « خدا » بگذاريم رسا نخواهد بود ، چون خدا مخفّف « خود آى » است و رسانندهء تعبيرى است كه فيلسوفان مىكنند يعنى « واجب الوجود » ، و يا شايد به كلمهء « غنى » كه در قرآن آمده است نزديكتر باشد تا به اللَّه . و اگر « خداوند » استعمال شود باز رسا نخواهد بود زيرا خداوند يعنى « صاحب » و اگرچه اللَّه خداوند هم هست ولى مرادف با خداوند نيست ؛ خداوند يك شأن از شئون اللَّه است . الرَّحْمنِ الرَّحيمِ . به جاى اين دو كلمه نيز در فارسى نمىتوان واژه‌اى يافت كه عيناً ترجمهء آن باشد و اينكه « بخشندهء مهربان » معمولًا ترجمه مىكنند ترجمهء رسايى نيست ، زيرا بخشنده ترجمهء « جواد » است و مهربان ترجمهء « رئوف » و هر دو از صفات پروردگار است كه در قرآن آمده است . جواد ( بخشنده ) يعنى كسى كه چيزى دارد و بدون عوض به ديگران مىبخشد . ولى رحمن و رحيم هر دو از رحمت مشتقند و در كلمهء « رحمت » يك معناى اضافه‌اى نهفته است و آن اينكه : در مواردى كه موجودى نيازمند و مستحق است ، با لفظ و يا با زبان تكوين دستش دراز است و به اصطلاح قابل ترحم است و استحقاق دارد كه چيزى به او برسد ، در اين گونه موارد رحمت است . منتها رحمتِ انسان وقتى به مستحقى مىرسد كه تحت تأثير حالت او قرار گيرد و رقّت قلبى در او پديد آيد ، ولى خداى متعال از اين امور منزه است . پس وقتى مىگوييم رحمن و رحيم ، دو معنا در ذهن ما مجسم مىگردد : يكى نياز عظيم و فراوان مخلوقات كه گويى همهء مخلوقات با زبان قابليتهاى خودشان دست نياز به درگاه بىنياز او دراز كرده و التماس مىكنند ، و ديگر اينكه او رحمت بىحساب خويش را به سوى آنان فرستاده و نيازهاى آنان را تأمين نموده است . اين است كه بعضى از مترجمان اخير وقتى ديده‌اند كه هيچ كلمه‌اى رسانندهء معانى اين كلمات نيست آيهء شريفهء « بسم اللَّه الرحمن الرحيم » را « به نام اللَّه رحمن و