مرتضى مطهرى
28
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
نمىتواند ادعا كند و يا احتمال بدهد كه نسخهء ديگرى از قرآن وجود داشته و يا دارد . هيچ مستشرقى هم در دنيا پيدا نشده كه بخواهد قرآنشناسى را از اينجا شروع كند كه بگويد بايد به سراغ نسخههاى قديمى و قديمىترين نسخههاى قرآن برويم و ببينيم در آنها چه چيزهايى هست و چه چيزهايى نيست . اگر در مورد تورات و انجيل و اوستا و يا شاهنامه فردوسى و گلستان سعدى و هر كتاب ديگر اين نياز هست ، براى قرآن چنين نيازى نيست . سرّ اين مطلب - همانطور كه گفته شد - پيشى گرفتن قرآن بر نسخه و نسخهشناسى است . قرآن گذشته از اينكه يك كتاب مقدس آسمانى بود و پيروان با اين چشم بدان مىنگريستند ، اساسىترين دليل و برهان صدق دعوى پيامبر و بزرگترين معجزهء او محسوب مىشد . بعلاوه قرآن مانند تورات نبود كه يكباره نازل شود و بعد اين اشكال به وجود بيايد كه نسخهء اصلى كدام است ، بلكه آيات قرآن به تدريج و در طول 23 سال نازل شد و از همان روز اول نزول ، مسلمين مانند تشنهء بسيار سوزانى كه به آب گوارايى برسد آيات قرآن را فرا مىگرفتند و حفظ و ضبط مىكردند ، بخصوص كه جامعهء آن روز مسلمين جامعهاى بسيط بود و كتاب ديگرى وجود نداشت تا مسلمانان ، هم ناگزير به حفظ آن باشند و هم ناچار از ضبط اين . ذهن خالى و حافظهء قوى و نداشتن سواد خواندن و نوشتن سبب شده بود تا مسلمانان اطلاعاتشان را تنها از راه آنچه كه مىديدند و مىشنيدند كسب كنند ؛ از اين رو پيام قرآن كه با احساس و عاطفهء آنان سازگار بود همچون نقشى كه در سنگ كنده شود در قلب آنان نقش مىبست و چون آن را كلام خدا مىدانستند نه سخن بشر ، برايشان مقدس بود و به خود اجازه نمىدادند كه حتى يك كلمه يا يك حرف را در آن تغيير دهند و يا پس و پيش كنند و پيوسته تلاششان اين بود كه با تلاوت اين آيات به خدا نزديكتر شوند . مزيد بر همهء اينها پيامبر اكرم از همان روزهاى اول عدهاى نويسندگان خاص براى قرآن انتخاب كرد كه به « كُتّاب وحى » معروفند . اين امر امتيازى براى قرآن محسوب مىشود كه هيچ كدام از كتابهاى قديمى از آن برخوردار نبودهاند . نگارش كلام خدا از همان آغاز ، از جمله علل قطعى حفظ و مصون ماندن آن از تحريف بود . يكى ديگر از جهاتى كه سبب حسن پذيرش قرآن در ميان مردم مىگرديد