مرتضى مطهرى
87
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
30 . نهجالبلاغه ، خطبهء 190 : الاتَرَوْنَ انَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ اخْتَبَرَ الْاوَّلينَ مِنْ لَدُنْ آدَمَ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ الَى الْآخِرينَ مِنْ هذَا الْعالَمِ بِاحْجارٍ لاتَضُرُّ وَ لاتَنْفَعُ وَ لاتُبْصِرُ وَ لاتَسْمَعُ ، فَجَعَلَها بَيْتَهُ الْحَرامَ الَّذى جَعَلَهُ لِلنّاسِ قِياماً ثُمَّ وَضَعَهُ بِاوْعَرِ بِقاعِ الْارْضِ حَجَراً وَ اقَلِّ نَتائِقِ الْارْضِ مَدَراً وَ اضْيَقِ بُطونِ الْاوْدِيَةِ قُطْراً بَيْنَ جِبالٍ خَشِنَةٍ وَ رِمالٍ دَمِثَةٍ وَ عُيونٍ وَشِلَةٍ وَ قُرًى مُنْقَطِعَةٍ لايَزْكو بها خُفٌّ . . . [ آيا نمىبينيد كه خداى سبحان همهء پيشينيان را از زمان آدم - صلوات اللَّه عليه - تا واپسين امت در اين جهان ، به سنگهايى ( روى هم چيده ) كه نه سود و زيانى مىرسانند و نه مىبينند و مىشنوند آزمايش نمود ؟ ! و آن را حرمتكده و خانهء محترم و شكوهمند خويش ساخت « خانهاى كه آن را مايهء برپايى و ادارهء امور مردم قرار داد » ، آنگاه آن را در سنگلاخترين سرزمينها و كمآبادىترين منطقهها و تنگترين درهها ، در ميان كوههاى سخت و شنزارهاى نرم و چشمههاى كمآب و روستاهاى جدا از هم قرار داد ، سرزمينى كه نه شتر و نه اسب و نه گاو و گوسفند در آن پرورش مىيابد . سپس آدم و فرزندان او را فرمان داد كه شانههاى خود را به سوى آن گردانند و به سوى آن روى آورند . آنگاه اين خانه محل سودآورى سفرها و بارانداز بارهاى آنان شد ، كه صاحبدلان از فلاتهاى خشك و دور و درههاى پست و عميق و جزيرههاى جداجداى درياها به سوى آن مىشتابند ، شانههاى خود را با خوارى و فروتنى در گرد آن مىجنبانند ، و لا إله گويان گرد آن مىچرخند ، و ژوليده مو و غبارآلود به سوى آن هروله مىكنند ، در حالى كه جامههاى تن را دور افكنده و با رها ساختن و آرايش نكردن موها زيباييهاى خود را زشت و بدنما ساختهاند . اينها همه به جهت آزمون بزرگ و امتحان سخت و آزمايش آشكار و پاكسازى بليغى است كه خداوند آن را سبب رحمت و وسيلهء رسيدن به بهشتش قرار داده است . و اگر خداى سبحان مىخواست كه حرمتكده و مشعرهاى بزرگ خود را در ميان بوستانهاى پر جويبار و دشتهاى نرم و هموار ، پر درخت با