مرتضى مطهرى
68
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
اين حديث منظور آقاى بازرگان را تأييد مىكند كه مىگفت مقدمتاً براى پاكيزه نگاه داشتن آن لازم است محيط حرم و همچنين خود اشخاص پاكيزه باشند . در آيهء بعد دارد : وَ اذِّنْ فِى النّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَميقٍ . [ و در ميان مردم نداى حج در ده تا با پاى پياده و سوار بر شتران لاغر اندام كه از راههاى دور و دراز مىرسند نزد تو آيند . ] بعضى از اهل ذوق و عرفان گفتهاند اينكه در آيه دارد « يَأْتوكَ » ( نزد تو بيايند ) براى اين است كه بايد متوجه مقام ولايت ولى بود و از مجراى وجود او كسب فيض كرد . ولى ممكن است نظر به والى باشد كه بايد رهبر و هادى و مرشدى داشته باشند ، همانطور كه از صدر اسلام امارت حجاج يك سمت حكومتى بوده است . در زمان ما كه اهل هر مملكتى يك نفر را به عنوان اميرالحاج مىفرستند در حقيقت اميرالحاج نيست ، رئيس هيئت سرپرستى است . اميرالحاج سرپرست همهء حجاج است و وظيفهء ارشاد و هدايت و موعظه و تبليغ دارد و از همه مناسبتر شايد شخص شايستهاى است كه امارت خود مكه را دارد . بعد در آيه دارد : ليَشْهَدوا مَنافِعَ لَهُمْ . در صافى دارد كه از حضرت صادق سؤال شد : مَنافِعَ الدُّنْيا اوْ مَنافِعَ الْآخِرَةِ ؟ فَقالَ : الْكُلّ . صافى از عيون اخبار الرضا در همين موضوع ، حديث مفصل و جامعى نقل مىكند . صافى بعد از دو سه آيه در ذيل « وَ لْيَطَّوَّفوا بِالْبَيْتِ الْعَتيقِ » دارد : وَ عَنِ الباقِرِ عليه السلام انَّهُ سُئِلَ لِمَ سَمَّى اللَّهُ الْبَيْتَ الْعَتيقَ ؟ قال : هُوَ بَيْتٌ حُرٌّ عَتيقٌ مِنَ النّاسِ لَمْ يَمْلِكْهُ احَدٌ . [ از امام باقر سؤال شد : چرا خداوند خانهء كعبه را عتيق ناميده است ؟ فرمود : زيرا آن خانهاى است آزاد و رها از همهء مردم ، و هيچ كس مالك و صاحب آن نيست . ]