قربت ادا كند ، لزومى ندارد كه صلاحيت اجتماعى داشته باشد اما براى اينكه عمل عظيم حج را انجام دهد لازم است صلاحيت اجتماعى داشته باشد . پس معلوم شد كه استطاعت اخلاقى و روحى و به عبارت ديگر صلاحيت اجتماعى نيز شرط است و اين استطاعت از استطاعت مالى و بدنى و طريقى از نظر اسلام مهمتر است ، زيرا اين را شرط وجود قرار داده كه الزاماً بايد آن را به وجود آورد و تحصيل كرد نه شرط وجوب . تمرين : 1 . اخلاق بر چند قسم است ؟ 2 . چرا سفر ، اخلاق و آداب خاصى دارد ؟ 3 . پيغمبر اكرم دربارهء مكارم اخلاق چه فرموده است ؟ 4 . آيا استطاعت روحى و اخلاقى براى حج لازم است يا خير ؟ 5 . فرق شرط وجوب و شرط وجود چيست ؟