مرتضى مطهرى
56
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
درس دوم : آشنايى با چند لغت وقتى كه مىگوييم « اخلاق و آداب سفر » بايد معنى اخلاق و معنى آداب و فرق ميان آنها را بدانيم . حتى خوب است بدانيم چرا به سفر ، سفر مىگويند و چرا همسفر را « رفيق » مىگويند . اخلاق اخلاق جمع خُلق است . خلق يعنى خوى . ساختمان وجود انسان تا آنجا كه مربوط به بدن است ، خَلق ( به فتح خاء ) گفته مىشود و تا آنجا كه مربوط به روح يعنى مربوط به قسمتى از تمايلات روحى است ، خُلق ( به ضم خاء ) گفته مىشود . به عبارت ديگر خَلق مربوط به شخص است و خُلق مربوط به شخصيت . در دعا وارد شده است كه هنگامى كه در مقابلهء آيينه مىايستيد و خود را مىبينيد ، بگوييد : اللَّهُمَّ حَسِّنْ خُلْقى كَما حَسَّنْتَ خَلْقى يعنى خداوندا ، اخلاق مرا نيكو گردان همچنانكه اندام مرا نيكو گردانيدهاى و مرا به صورت انسان و در احسن تقويم آفريدهاى . آنچه مربوط به بدن است طرحريزى و ساختمانش در رحم تمام مىشود . مثلًا استعداد اينكه انسان سفيدپوست باشد يا سياهپوست ، زشت باشد يا زيبا ، كوتاه باشد يا بلند ، تمام اينها در مرحلهء رحم طرح و بنا مىشود و پس از اينكه كودك به دنيا مىآيد نه به وسيلهء خود او و نه به وسيلهء ديگران قابل تغيير نيست .