تكامل اجتماعى انسان در تاريخ [ ( نبرد حق و باطل ) ] مفهوم تكامل - تكامل اجتماعى انسان در گذشته بسم اللَّه الرحمن الرحيم موضوع بحث مفهوم تكامل در تاريخ و به تعبير ديگر تكامل اجتماعى و پيشرفت اجتماعى انسان است . علما براى انسان قائل به دو تكاملند : يكى تكامل طبيعى و زيستى كه در زيست‌شناسى خوانده و ديده‌ايد ، كه انسان را كاملترين حيوان و آخرين حلقهء تكامل طبيعى حيوانات دانسته‌اند . معنى تكامل طبيعى روشن است ، يعنى تكاملى كه جريان طبيعت بدون دخالت و خواست خود انسان به وجود آورده است . از اين جهت ميان انسان و ساير حيوانات تفاوتى نيست ؛ يعنى يك مسير طبيعى جبرى قهرى هر حيوانى را به مرحله‌اى رسانده است ، انسان را هم همان جريان به مرحله‌اى كه امروز ما او را انسان مىناميم و او را نوعى خاص در مقابل ساير انواع مىدانيم رسانده است . ولى تكامل تاريخى يا تكامل اجتماعى يعنى سير جديدى از تكامل كه در اين سير جديد ، طبيعت به آن شكل دخالت ندارد . اين تكامل ، تكامل اكتسابى « 1 » است ، يعنى تكاملى است كه انسان با دست خود آن را كسب كرده است و دوره به دوره هم

--> ( 1 ) . از نظر ماركسيسم اين تكامل هم به نحوى طبيعى و جبرى است .