از قلب وجود برخاسته است مىخواند و با هستى همصدا مىشود - احساس مىكند ، برابر است با يك عمر لذت مادى در اين دنيا . يك چنين آدمى نمىتواند مثل ما زندگى كند ، نمىتواند سر سفرهء شام بنشيند و در حالى كه ظهر غذاهاى سنگين ، انواع گوشتها ، روغنهاى حيوانى و نباتى ، انواع شيرينيها و انواع محرّك اشتهاها خورده است ، تازه مقدارى سوپ بخورد تا اشتهايش تحريك بشود . اين روح خودبه خود مىميرد . اين آدم نمىتواند در نيمه‌هاى شب بلند شود و اگر هم بلند شود نمىتواند از عبادت لذت ببرد . لهذا كسانى كه چنين توفيقاتى داشته‌اند - و ما چنين اشخاصى را ديده‌ايم - به لذتهاى مادىاى كه ما دل بسته‌ايم هيچ اعتنا ندارند . چه مانعى دارد كه من ذكر خيرى از پدر بزرگوار خودم بكنم . از وقتى كه يادم مىآيد ( حداقل از چهل سال پيش ) من مىديدم اين مرد بزرگ و شريف هيچ وقت نمىگذاشت و نمىگذارد كه وقت خوابش از سه ساعت از شب گذشته تأخير بيفتد . شام را سر شب مىخورَد و سه ساعت از شب گذشته مىخوابد و حداقل دو ساعت - و در شبهاى جمعه سه ساعت - به طلوع صبح مانده بيدار مىشود و حداقل قرآنى كه تلاوت مىكند يك جزء است ؛ و با چه فراغت و آرامشى نماز شب مىخواند ! حالا تقريباً صد سال از عمرش مىگذرد و هيچ وقت من نمىبينم كه يك خواب ناآرام داشته باشد . و همان لذت معنوى است كه اينچنين نگهش داشته . يك شب نيست كه پدر و مادرش را دعا نكند . يك نامادرى داشته كه به او خيلى ارادتمند است و مىگويد كه او خيلى به من محبت كرده است ؛ شبى نيست كه او را دعا نكند . يك شب نيست كه تمام خويشاوندان و ذىحقّان و بستگان دور و نزديكش را ياد نكند . اينها دل را زنده مىكند . آدمى كه بخواهد از چنين لذتى بهره‌مند شود ، ناچار از لذتهاى مادى تخفيف مىدهد تا به آن لذت عميقتر الهى معنوى برسد . زهد عارف از نظر بوعلى سينا بوعلى سينا مىگويد زهد عارف با زهد غيرعارف فرق مىكند : زُهْدُ الْعارِفِ رِياضَةٌ ما لِهِمَمِهِ وَ قُواهُ الْمُتَوَهِّمَةِ وَ الْمُتَخَيِّلَةِ . . . مضمونش اين است : رياضت و زهد يك عارف عبارت است از ورزش دادن و آماده كردن قواى توهّم و تخيّل و حسى خودش ، براى اينكه آن موقعى كه مىخواهد آيينهء روح خودش را در مقابل ملكوت