مرتضى مطهرى
453
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
انبوه دشمن نترس . توكلِ مسخ شده و وارونه ولى وقتى كه شما همين توكل را در ميان تفكر امروز مسلمين جستجو مىكنيد ، مىبينيد يك مفهوم مرده است . وقتى مىخواهيم ساكن بشويم و جنبش نداشته باشيم ، وقتى مىخواهيم وظيفه را از خودمان دور كنيم و آن را پشت سر بيندازيم به توكل مىچسبيم . مفهوم توكل درست وارونهء آن چيزى كه قرآن تعليم داده در افكار ما وارد شده است . بايد فرصتى باشد تا من آيات توكل را يكى يكى براى شما بخوانم و از روى قرآن ثابت كنم كه توكل در قرآن چه مفهوم عالى حماسى حياتبخشى دارد ! مصداق همين آيهء « يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا اسْتَجيبوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسولِ اذا دَعاكُمْ لِما يُحْييكُمْ » است . مفهوم ديگرى داريم كه امشب فىالجمله دربارهء آن برايتان صحبت مىكنم . زهد در اسلام كلمهء « زهد » را ما در قرآن به مفهومى كه الآن مىگوييم كه انسان بايد زاهد باشد ، نداريم . ولى اين كلمه مسلّماً در سنت پيغمبر و اخبار و احاديث ائمهء اطهار آمده است . در خود كلمهء زهد و در مفهوم و معنى آن هيچ نمىشود شك كرد كه در قرآن آمده است و مخصوصاً در كلمات اميرالمؤمنين عليه السلام زياد است . زهد منفى در ميان ما كلمهء زهد خيلى رايج است ولى ما اگر زاهد را آن طورى كه در اخبار و سنت معرفى كردهاند بخواهيم جستجو كنيم مىبينيم آن زاهد غير از زاهدى است كه ما امروز در جامعه مىشناسيم . مىبينيد لقب « زاهد » را به خيلى از افراد مىدهند . مىگويند فلان كس آدم بسيار زاهدى است . وقتى كه مىرويم سراغ زهد اين آدم ( البته اينجور آدمها خوبيهايى هم دارند ) مىبينيم زهد اين آدم فقط جنبهء منفى دارد و بس ؛ يعنى آدمى است كه در زندگى به كم قناعت مىكند . مىگوييم هركسى كه در زندگى به كم قناعت كند زاهد است ؛ ولى اين جور نيست . جزء شرايط زاهد يكى همين است كه در زندگى شخصى و فردى خودش طورى باشد كه به كم بتواند قناعت كند و اين فلسفهء بسيار بسيار بزرگى دارد . اما نه هركس كه به كم قناعت كرد او زاهد است . اين مطلب را مقدارى برايتان توضيح