صحبت مىكرد ، به آواز طبلى كه علامت ورود يك مقدار كالاى تجارتى بود ، مردم از ترس اينكه تمام بشود نتوانند تهيه كنند ، رفتند و دور پيغمبر را رها كردند . غرض ، اشاره به اين نكته بود كه فرمود : وَ تَرَكوكَ قائِماً همان طورى كه ايستاده‌اى ، يعنى در حال ايستاده خطابه مىخوانى ، تو را تنها مىگذارند . مىگويند نشستن هنگام خطابه بدعتى است كه معاويه ايجاد كرد . اينكه آيا امام جمعه و خطيب بايد يك نفر باشد يا مىشود يكى خطيب باشد و ديگرى امام جماعت ، اين خود مسأله‌اى است . اكثر يا همه قائلند كه يك نفر بايد هم خطيب باشد و هم امام جماعت ، و به عقيدهء عده‌اى شرط اصلى امام نماز جمعه اين است كه بتواند و قادر باشد كه خطبه ايراد كند . در روايتهاى زيادى عنوان مطلب « امامٌ يَخْطِبُ » است . ديگر اينكه امام در حالى كه براى خطابه ايستاده است ، به شمشير يا نيزه يا عصايى تكيه مىكند و در اين حال به انشاء خطبه مىپردازد . روايت امام هشتم دربارهء خطبهء جمعه در خطبهء جمعه علاوه بر حمد و ثناى الهى و ذكر رسول اكرم و ائمهء دين و يك سورهء قرآن ، لازم است خطيب موعظه كند و عنداللزوم مطالب لازمى را براى مسلمين بگويد . راجع به اينكه آن مطالب لازم چه نوع مطالبى خوب است باشد ، از يك روايت استفاده مىكنم . در وسائل الشيعه جلد اول ، صفحهء 457 در ضمن احاديث مربوط به خطبهء جمعه ، حديثى از كتاب علل الشرايع و عيون اخبار الرضا نقل كرده . اين حديث را فضل بن شاذان نيشابورى كه از اكابر و ثقات روات ماست از حضرت رضا عليه السلام نقل مىكند . در آنجا دارد : انَّما جُعِلَتِ الْخُطْبَةُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ لِانَّ الْجُمُعَةَ مَشْهَدٌ عامٌّ يعنى علت اينكه خطبه در روز جمعه قرار داده شده است اين است كه روز جمعه از نظر اسلام روز اجتماع عمومى است و همه بايد در اجتماع روز جمعه جمع شوند . فَارادَ انْ يَكونَ لِلْاميرِ سَبَبٌ الى مَوْعِظَتِهِمْ وَ تَرْغيبِهِمْ فِى الطّاعَةِ وَ تَرهيبِهِمْ مِنَ الْمَعْصِيَةِ خداوند با تشريع اين دستور خواسته است كه اين وسيله‌اى باشد براى رئيس و پيشواى جمعيت كه آنها را موعظه كند ، به طاعت ترغيب كند و از معصيت و گناه بترساند . وَ تَوْقيفِهِمْ عَلى ما ارادَ مِنْ مَصْلَحَةِ دينِهِمْ وَ دُنْياهُمْ ديگر اينكه مردم را آگاه كند به