خطابه و منبر [ ( ده گفتار ) ] « 1 » خطابه و منبر ( 1 ) * بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيم الرَّحْمنُ . عَلَّمَ الْقُرْآنَ . خَلَقَ الْإِنْسانَ . عَلَّمَهُ الْبَيانَ « 2 » . موضوع سخن « خطابه و منبر » است . « خطابه » يعنى سخنرانى . بنابراين موضوع سخنرانى « سخنرانى » است ، يعنى خودش موضوع خودش است ، و سخنرانى همان است كه از لحاظ فنى و علمى در « منطق » خطابه مىگويند . خطابه يكى از فنون پنجگانهء سخن و كلام است . در « منطق » پنج صناعت يعنى پنج هنر سخنى قائل هستند كه به آنها صناعات خمس مىگويند و از ارسطو رسيده است ، يعنى تبويب آنها از ارسطوست . يكى از آنها فنّ خطابه است . فرصتى نيست كه در تاريخچهء خطابه و دربارهء قسمتهاى فنى كه راجع به خطابه گفته شده است صحبت بكنم ، خصوصاً بعضى از منطقيين خيلى شرح داده‌اند . اگر تنها خطابهء شفا ى بوعلى را در نظر بگيريم يك كتاب پرحجمى است . اينها را نمىخواهم بحث كنم ، زيرا مىخواهم

--> ( 1 ) اين سخنرانى در حدود سال 1380 هجرى قمرى در انجمن اسلامى مهندسين ايراد شده است . ( 2 ) . الرحمن / 1 - 4 : [ خداوند رحمان است ، كه قرآن را تعليم داد ، انسان را آفريد ، بيان و سخن گفتن به وى آموخت . ]