عدالت اين است كه حق هر ذىحقى به خودش برسد . اين است معنى كلام اميرالمؤمنين ( سلام‌اللَّه عليه ) كه فرمود : الْعَدْلُ يَضَعُ الاْمورَ مَواضِعَها عدل هر چيزى را در جاى خود و محل خود قرار مىدهد . نفرمود عدل همه را در يك حد و يك درجه و يك صف قرار مىدهد . عدالت اين است كه در شئون اجتماعى و در راه استفاده از حقوق اجتماعى ، شرايط دقيق يك مسابقهء كامل نسبت به همهء مزاياى اجتماعى فراهم شود و طبق يك مسابقه عمل شود . معنى مساوات و به يك چشم ديدن و همه را برابر در نظر گرفتن هم اين است كه هيچ ملاحظهء شخصى در كار نباشد ، از نظر ملاحظات شخصى همه علىالسويه باشند ، از نظر ملاحظات طبقاتى همه علىالسويه باشند . پيغمبر اكرم فرمود : النّاسُ كَاسْنانِ الْمُشْطِ مردم مثل دندانه‌هاى شانه هستند و همه با هم برابرند ، يا فرمود : انَّ رَبَّكُمْ واحِدٌ وَ انَّ اباكُمْ واحِدٌ ، كُلُّكُمْ مِنْ آدَمَ وَ آدَمُ مِنْ تُرابٍ يعنى هيچ ملاحظهء شخصى و تبعيض و تفاوت و تقدمى بر غير مبناى فضيلت و تقوا و عمل و لياقت نبايد در كار باشد . اما تقدمهايى مبنى بر فضيلت و بر تقوا و بر عمل بايد باشد . لهذا بعد از اين جمله‌ها اضافه فرمود : وَ لا فَضْلَ لِعَرَبِىٍّ عَلى عَجَمِىٍّ الّا بِالتَّقْوى . قرآن كريم هم در عين اينكه امتيازات رنگ و نژاد و جنس و خون را لغو مىكند و مىفرمايد : انّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ انْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفوا ، پشت سرش مىفرمايد : انَّ اكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ اتْقيكُم ، امتيازات مبتنى بر فضايل را به رسميت مىشناسد . قرآن كريم مىفرمايد هرگز عالم و جاهل ، متقى و غيرمتقى مساوى نيستند : امْ نَجْعَلُ الَّذينَ امَنوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ كَالْمُفْسِدينَ فِى الْارْضِ امْ نَجْعَلُ الْمُتَّقينَ كَالْفُجّارِ آيا ممكن است كه ما اهل ايمان و اهل عمل صالح را كه صالح و مصلح‌اند ، با فسادكنندگان و خرابىكنندگان كه آنچه از آنها سرمىزند خرابى و فساد است در يك درجه و يك مرتبه قرار دهيم ؟ آيا ممكن است كه ما اهل تقوا را همدوش و همدرجهء شهوترانها و بندگان هوا و هوس قرار بدهيم ؟ همچنين مىفرمايد : قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذينَ يَعْلَمونَ وَ الَّذينَ لا يَعْلَمونَ انَّما يَتَذَكَّرُ اولُوا الْالْبابِ بگو آيا آنها كه عالم و دانايند با آنهايى كه در حضيض جهل و نادانى بسر مىبرند مانند هم‌اند ؟ فقط خردمندان توجه دارند كه مساوى نيستند . يا مىفرمايد : فَضَّل‌َاللَّهُ الْمُجاهِدينَ عَلَى الْقاعِدينَ اجْراً عَظيماً خداوند مجاهدان را بر خانه‌نشينان به اجر عظيمى برترى