تفاوتهاى بجا و تفاوتهاى بى جا [ ( بيست گفتار ) ] « 1 » * در اين جلسه مىخواهم در تشريح و توضيح معنى عدالت و مساوات صحبت كنم و اين جهت را توضيح بدهم كه آن تفاوت و اختلاف و تبعيض كه با عدالت مغاير است چيست ؟ آيا هر نوع تفاوتى كه در جامعه بين افراد باشد مخالف عدالت است ؟ و آيا مقتضاى عدالت اين است كه افراد هيچ امتيازى بر يكديگر نداشته باشند ؟ يا آنكه مقتضاى عدالت اين است كه افراد نسبت به يكديگر امتياز بى جا نداشته باشند ، تفاوت و تبعيض ناروا در ميانشان نباشد ؟ و اگر مقصودْ اين دوم است ، سؤال دومى پيش مىآيد و آن اينكه ملاك بجا بودن و بى جا بودن و روا بودن و ناروا بودن چيست ؟ امتيازات و تفاوتها بر چه اساسى اگر باشد بجا و رواست و بر چه اساسى اگر باشد ناروا و بيجاست ؟ تعريف عدالت از نظر على عليه السلام در جلسهء اول ، كلامى از على عليه السلام در جواب سؤالى كه از آن حضرت دربارهء عدل و جود شده بود نقل كردم . سؤال اين بود : آيا جود افضل است يا عدل ؟ جوابى كه حضرت داده بودند اين بود كه عدل افضل است . دو دليل هم ذكر كرده بودند : يكى

--> ( 1 ) * اين سخنرانى در 23 رمضان 1381 هجرى قمرى ( 1341 هجرى شمسى ) ايراد شده است .