تنبل و كلّاش و فاسدالاخلاق بار آورده ، لطمه‌ها و خساراتى وارد آورده كه كمتر از لطمات و خسارات يك سپاه جرّار نبوده ، مصداق كلام خدا بوده دربارهء بعضى انفاقات كه مىفرمايد : مَثَلُ ما يُنْفِقونَ فى هذِهِ الْحَيوةِ الدُّنْيا كَمَثَلِ ريحٍ فيها صِرٌّ اصابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَموا انْفُسَهُمْ فَأهْلَكَتْهُ وَ ما ظَلَمَهُمُ اللَّهُ وَ لكِنْ أنْفُسَهُمْ يَظْلِمونَ « 1 » . مَثَل انفاقهايى كه در اين دنيا مىكنند ( و عنوان انفاق و صدقه و امثال اينها به آنها مىدهند ) عيناً مَثَل باد سختى است كه با سرما همراه است و مىرسد به زراعت مردمى كه ظلم به نفس كرده‌اند و همهء آن زراعتها را از بين مىبرد . خداوند به آنها ستم نكرده ، خودشان به خودشان ستم كرده‌اند . جامعه را هرگز با جود و احسان نمىتوان اداره كرد . پايهء سازمان اجتماع ، عدل است . احسان و جودهاى حساب‌نشده و اندازه‌گيرىنشده كارها را از مدار خود خارج مىكند . امام سجاد عليه السلام فرمود : كَمْ مِنْ مَفْتونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فيهِ ، وَ كَمْ مِنْ مَغْرورٍ بِحُسْنِ السَّتْرِ عَلَيْهِ ، وَ كَمْ مِنْ مُسْتَدْرَجٍ بِالْاحْسانِ الَيْهِ « 2 » . بسيارى از مردم از بس خوبشان را و مدحشان را گفتند فاسد شدند ، بسيارى از مردم چون از عيبشان چشم‌پوشى شد و مورد انتقاد قرار نگرفتند مغرور شدند ، بسيارى از مردم هم چون به آنها احسان شد و از راه احسان زندگى و كارشان اداره شد متدرّجاً در غفلت فرو رفتند . اين است معنى سخن علىّ مرتضى عليه السلام كه فرمود : الْعَدْلُ يَضَعُ الْامورَ مَواضِعَها وَ الْجودُ يُخْرِجُها مِنْ جَهَتِها عدل جريان كارها را در مجراى خود قرار مىدهد ، اما جود جريانها را از مجراى اصلى خارج مىكند .

--> ( 1 ) . آل‌عمران / 117 . ( 2 ) . تحف‌العقول ، ص 281 .