مرتضى مطهرى
48
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
مناسبت نقل خواهيم كرد . حسن بصرى ايرانى الاصل است . ب . مالك بن دينار . اين مرد اهل بصره است . از كسانى بوده است كه كار زهد و ترك لذت را به افراط كشانده است . داستانها از او در اين جهت نقل مىشود . وى در سال 131 هجرى درگذشته است . ج . ابراهيم ادهم . اهل بلخ است . داستان معروفى دارد شبيه داستان معروف بودا . گويند در ابتدا پادشاه بلخ بود و جرياناتى رخ داد كه تائب شد و در سلسلهء اهل تصوف قرار گرفت . عرفا براى وى اهميت زياد قائلند . در مثنوى داستان جالبى براى او آورده است . ابراهيم در حدود سال 161 هجرى درگذشته است . د . رابعهء عَدَويّه . اين زن مصرى الاصل و يا بصرى الاصل و از اعاجيب روزگار است ، و چون چهارمين دختر خانوادهاش بود « رابعه » ناميده شد . رابعهء عدويّه غير از رابعهء شاميّه است كه او هم از عرفاست و معاصر جامى است و در قرن نهم مىزيسته است . رابعهء عدويّه كلماتى بلند و اشعارى در اوج عرفان و حالاتى عجيب دارد . داستانى دربارهء عيادت حسن بصرى و مالك بن دينار و يك نفر ديگر از او نقل مىشود كه جالب است . رابعه در حدود 135 يا 136 درگذشته است و بعضى گفتهاند وفاتش در 180 يا 185 بوده است . ه . ابوهاشم صوفى كوفى . اهل شام است . در آن منطقه متولد شده و در همان منطقه زيسته است . تاريخ وفاتش مجهول است . اين قدر معلوم است كه استاد سفيان ثورى متوفّى در 161 بوده است . ظاهراً اول كسى است كه به نام « صوفى » خوانده شده است . سفيان گفته است : اگر ابوهاشم نبود من دقايق ريا را نمىشناختم . و . شقيق بلخى . شاگرد ابراهيم ادهم بوده است . بنا بر نقل ريحانة الادب و غيره از كتاب كشف الغُمَّه على بن عيسى ار بِلى و از نورالابصار شَبلَنجى ، در راه مكه با حضرت موسى بن جعفر عليه السلام ملاقات داشته و از آن حضرت مقامات و كرامات نقل كرده است . در سال 153 يا 174 يا 184 درگذشته است . ز . معروف كَرخى . اهل كَرخ بغداد است ، ولى از اينكه نام پدرش فيروز است به نظر مىرسد كه ايرانى الاصل است . اين مرد از معاريف و مشاهير عرفاست . مىگويند پدر و مادرش نصرانى بودند و خودش به دست حضرت رضا عليه السلام مسلمان شد و از آن حضرت استفاده كرد .