كه ممكن است يك فعل هدفش غير باشد و در عين حال اخلاقى هم نباشد ، طبيعى باشد مثل افعال مادرانه كه مادر - اعم از انسان يا غير انسان - انجام مىدهد . بدون شك هدف مادر در مهربانى و زحمتهاى مادرانه‌اش غير است - كه فرزند خودش باشد - و در اين جهت ما مىبينيم حيوانات هم همين حالت را دارند ، يعنى كارهاى مادرانه را دارند . ولى كار مادرانه ، يك كار طبيعى است ؛ يعنى مادر به حكم يك غريزهء طبيعى اين خدمت را به غير انجام مىدهد و لهذا ميان فرزند خودش و فرزند ديگر از زمين تا آسمان تفاوت قائل است ، يعنى اساساً فرزند ديگرى انگار چيزى نيست ، براى فرزند خودش است كه اين همه فداكارى مىكند . كار مادرانه از نظر عواطف ، خيلى باعظمت و باشكوه و عالى و رقيق است . همهء اين صفات بجاى خود ، ولى ما نمىتوانيم آن را يك فعل اخلاقى در مقابل فعل طبيعى بشماريم . فقط بايد بگوييم كه مادر به حكم طبيعت ، احساساتى بسيار رقيق و عواطفى عالى دارد نه اينكه اين اخلاق مادر يك اخلاق خيلى عالى است . اگر اخلاق مىبود ، « فردى » نبود كه فقط وقتى به اين فرد مىرسد خدمتگزار باشد و در مقابل فرد ديگر بىتفاوت . اين است كه بعضى آمده‌اند يك قيد اضافه كرده و گفته‌اند : فعل اخلاقى فعلى است كه هدف از آن ، غير باشد و در عين حال ناشى از يك خُلق طبيعى هم نباشد ، يعنى يك امر اكتسابى باشد ؛ يعنى انسان خودش را اين‌جور ساخته باشد كه هدفش از عملش ، نفع رساندن به غير باشد . وقتى انسان بخواهد خودش را بسازد و يك خُلق در خودش ايجاد كند ، قهراً ديگر فرقى نمىكند كه آن غير مثلًا يكى از بستگان خودش باشد ؛ پدر ، مادر يا فرزندش باشد يا كسى ديگر . اين يك معيار است كه براى فعل اخلاقى بيان كرده‌اند . نظر كانت بعضى ديگر گفته‌اند : معيار فعل اخلاقى اين است كه از وجدان انسان الهام بگيرد . اين ، نظريهء معروف كانت است . او معتقد است كه در انسان يك وجدان اخلاقى بسيار عالى وجود دارد . يك تكيه گاه او در فلسفهء عملىاش وجدان است و مىگويند جمله‌اى گفته است كه همان را روى لوح قبرش حك كرده‌اند - حال يا خودش وصيت كرده و يا چون جملهء خوبى بوده انتخاب كرده‌اند - گفته است :