ضعيف را هم جمع آورى كرده‌اند مانند بحارالانوار نيز نيست ، اخيراً شايع شده است . يعنى از زمانى كه معروف شده است كه اين جمله از اميرالمؤمنين است ، بيش از پنجاه شصت سال نمىگذرد . حتى در كتابهايى كه در صد سال قبل هم نوشته‌اند ، وجود ندارد و من در چند سال پيش در يكى از كتابهاى تاريخى قديمى يعنى ناسخ التواريخ آن هم به‌طور تصادفى و در شرح حال افلاطون به آن برخوردم كه افلاطون گفته است : بچه هايتان را با اخلاق خودتان تربيت نكنيد براى اينكه آنها براى زمان ديگرى آفريده شده‌اند . آنجا فهميدم كه آن كسى كه اول بار گفته است كه اين جمله از اميرالمؤمنين است ، يا اشتباه كرده يا از افرادى بوده است كه غرض دارند ؛ جمله‌هايى را كه مىدانند از يك پيشواى دينى نيست براى اينكه مطلب خودشان را مورد استفاده قرار بدهند ، به يك پيشواى دينى منتسب مىكنند . على الظاهر يك چنين جمله‌اى از اميرالمؤمنين صادر نشده است . البته نمىشود گفت قطعاً اميرالمؤمنين چنين جمله‌اى نگفته است ، چون به قول طلبه‌ها : عَدَمُ الْوِجْدانِ لايَدُلُّ عَلى عَدَمِ الْوُجود . هر جمله‌اى كه اميرالمؤمنين فرموده است كه در دسترس نيست . ولى اين را مىتوانيم بگوييم كه ما هيچ مدركى براى اين جمله نداريم . پس ما از اين نظر كه اين جمله از اميرالمؤمنين هست يا نه بحثى نداريم . ولى آيا اين مطلب فى حد ذاته حرف درستى است يا نه ؟ مسئلهء نسبيت اخلاق مسأله‌اى است كه از قديم الايام ميان دانشمندان و فلاسفه مطرح بوده و الآن هم مطرح است به نام « نسبيت اخلاق » ؛ يعنى اخلاق جزء امور نسبى است ، بدين معنى كه به‌طور كلى هيچ خُلقى خوب نيست و به‌طور مطلق هيچ خُلقى بد نيست ؛ يعنى هيچ صفتى را نمىشود گفت مطلقاً خوب است در هرجا و هر زمان ، و هيچ صفتى را نمىشود گفت مطلقاً بد است در هرجا و هر زمان ، بلكه هر صفت خوبى در يك جا و يك زمان ، در يك شرايط خاص خوب است و همان صفت در يك اوضاع و احوال و يك شرايط خاص ديگر بد است . اين را « نسبيت اخلاق » مىگويند و عدهء زيادى هم طرفدار دارد ، كما اينكه يك مبحث ديگرى هم در باب عدالت هست كه آن را « نسبيت عدالت » مىگويند . عدالت چيزى است كه تمام افراد بشر آن را خوب مىدانند . آيا عدالت يك مفهوم مطلق است يا يك مفهوم نسبى ؟ مفهوم مطلق است