« صدوقين » ياد مىشوند . 2 . يكى ديگر از فقهاى بنام و معروف آن زمان كه معاصر با على بن بابويه قمى است بلكه اندكى بر او تقدم زمانى دارد « عيّاشى سمرقندى » صاحب تفسير معروف است . او مردى جامع بوده است . گرچه شهرتش به تفسير است او را از فقها شمرده‌اند . كتب زيادى در علوم مختلف و از آن جمله در فقه دارد . ابن النديم در الفهرست مىگويد : « كتب او در خراسان رواج فراوان دارد . » در عين حال ما تاكنون نديده‌ايم كه در فقه آراء او نقل شده باشد . شايد كتب فقهى او از بين رفته است . عياشى ابتدائاً سنى بود و بعد شيعه شد . ثروت فراوانى از پدر به او ارث رسيد و او همه آنها را خرج جمع آورى و نسخه بردارى كتب و تعليم و تعلم و تربيت شاگرد كرد . بعضى جعفر بن قولويه را كه استاد شيخ مفيد بوده است ( در فقه ) همدوره على بن بابويه و قهراً از فقهاى دوره غيبت صغرا شمرده‌اند و گفته‌اند كه جعفر بن قولويه شاگرد سعد بن عبد اللَّه اشعرى معروف بوده است « 1 » . ولى با توجه به اينكه او استاد شيخ مفيد بوده است و در سال 367 و يا 368 درگذشته است نمىتوان او را معاصر على بن بابويه و از علماى غيبت صغرا شمرد . آن كه از علماى غيبت صغراست پدرش محمد بن قولويه است . 3 . ابن ابى عقيل عمّانى . گفته‌اند يمنى است . عمّان از سواحل درياى يمن است . تاريخ وفاتش معلوم نيست . در آغاز غيبت كبرا مىزيسته است . بحرالعلوم گفته است كه او استاد جعفر بن قولويه بوده است و جعفر بن قولويه استاد شيخ مفيد بوده است . اين قول از قول بالا كه جعفر بن قولويه را همدوره على بن بابويه معرفى كرده است اقرب به تحقيق است . آراء ابن ابى عقيل در فقه زياد نقل مىشود . او از چهره‌هايى است كه مكرر به نام او در فقه برمىخوريم . 4 . ابن جنيد اسكافى . از اساتيد شيخ مفيد است . گويند كه در سال 381 درگذشته است . گفته‌اند كه تأليفات و آثارش به پنجاه مىرسد . فقها از ابن الجنيد و ابن ابى عقيل سابق الذكر به عنوان « القديمين » ياد مىكنند . آراء ابن الجنيد همواره در فقه مطرح بوده و هست .

--> ( 1 ) الكنى و الالقاب