از خطا معصوم است از آن جهت است كه يكى از افراد امت معصوم است ، نه از آن جهت كه از مجموع « نامعصوم‌ها » يك « معصوم » تشكيل مىشود . ثالثاً عادتاً هم شايد ممكن نباشد كه همه امت بالاتفاق در اشتباه باشند ، ولى آنچه به نام اجماع در كتب فقه يا كلام نام برده مىشود اجماع امت نيست ، اجماع گروه است ، منتها گروه اهل حلّ و عقد ، يعنى علماى امت . تازه اتفاق همه علماى امت نيست ، علماى يك فرقه امت است . اين است كه شيعه براى اجماع اصالت - آنچنانكه اهل تسنن قائلند - قائل نيست . شيعه براى اجماع آن اندازه حجيت قائل است كه كاشف از سنت باشد . به عقيده شيعه هرگاه در مسأله‌اى فرضاً هيچ دليلى نداشته باشيم اما بدانيم كه عموم يا گروه زيادى از صحابه پيغمبر يا صحابه ائمه كه جز به دستور عمل نمىكرده‌اند به گونه‌اى خاص عمل مىكرده‌اند ، كشف مىكنيم كه در اينجا دستورى بوده است و به ما نرسيده است . اجماع محصَّل و اجماع منقول اجماع - چه به گونه‌اى كه اهل تسنن پذيرفته‌اند و چه به گونه‌اى كه شيعه بدان اعتقاد دارد - بر دو قسم است : يا محصّل است يا منقول . اجماع محصّل يعنى اجماعى كه خود مجتهد در اثر تفحص در تاريخ و آراء و عقايد صحابه رسول خدا يا صحابه ائمه يا مردم نزديك به عصر ائمه مستقيماً به دست آورده است . اجماع منقول يعنى اجماعى كه خود مجتهد مستقيماً اطلاعى از آن ندارد بلكه ديگران نقل كرده‌اند كه اين مسئله اجماعى است . اجماع محصل البته حجت است ، ولى اجماع منقول اگر از نقلى كه شده است يقين حاصل نشود قابل اعتماد نيست . عليهذا اجماع منقول به خبر واحد حجت نيست ، هر چند سنت منقول به خبر واحد حجت است . عقل عقل يكى از منابع چهارگانه احكام است . مقصود اين است كه گاهى ما يك حكم شرعى را به دليل عقل كشف مىكنيم ؛ يعنى از راه استدلال و برهان عقلى كشف مىكنيم كه در فلان مورد فلان حكم وجوبى يا تحريمى وجود دارد و يا فلان