مرتضى مطهرى

50

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

درس ششم : اجماع و عقل اجماع يكى از منابع فقه « اجماع » است . در علم اصول درباره حجيت اجماع و ادلّه آن و بالتبع طريق بهره بردارى از آن بحث مىشود . يكى از مباحث مربوط به اجماع اين است كه چه دليلى بر حجيت آن هست ؟ اهل تسنن مدعى هستند كه پيغمبر اكرم فرموده است : لاتجتمع امتى على خطاء يعنى همه امت من بر يك امر باطل اتفاق نظر پيدا نخواهند كرد . پس اگر همه امت در يك مسئله اتفاق نظر پيدا كردند معلوم مىشود مطلب درست است . طبق اين حديث همه امت مجموعاً در حكم شخص پيغمبرند و معصوم از خطا مىباشند ، قول همه امت به منزله قول پيغمبر است ، همه امت مجموعاً هنگام وحدت نظر معصومند . بنا بر نظر اهل تسنن نظر به اينكه مجموع امت معصومند پس در هر زمان چنين توافق نظرى حاصل شود مثل اين است كه وحى الهى بر پيغمبر اكرم نازل شده باشد . ولى شيعه اولًا چنين حديثى را از رسول اكرم مسلّم نمىشمارد . ثانياً مىگويد : راست است كه محال است همه امت بر ضلالت و گمراهى وحدت پيدا كنند ، اما اين بدان جهت است كه همواره يك فرد معصوم در ميان امت هست . اينكه مجموع امت