قسمتى از آنها را شرح مىدهيم . توجه به روح و معنى و بىتفاوتى نسبت به قالب و شكل 1 . اسلام به شكل ظاهر و صورت زندگى كه وابستگى تام و تمامى به ميزان دانش بشر دارد نپرداخته است . دستورهاى اسلامى مربوط است به روح و معنى و هدف زندگى و بهترين راهى كه بشر بايد براى وصول به آن هدفها پيش بگيرد . علم نه هدف و روح زندگى را عوض مىكند و نه راه بهتر و نزديكتر و بىخطرترى به سوى هدفهاى زندگى نشان داده است . علم همواره وسايل بهتر و كاملترى براى تحصيل هدفهاى زندگى و پيمودن راه وصول به آن هدفها در اختيار قرار مىدهد . اسلام با قراردادن هدفها در قلمرو خود و واگذاشتن شكلها و صورتها و ابزارها در قلمرو علم و فن ، از هرگونه تصادمى با توسعهء فرهنگ و تمدن پرهيز كرده است ؛ بلكه با تشويق به عوامل توسعهء تمدن يعنى علم و كار و تقوا و اراده و همت و استقامت ، خود نقش عامل اصلى پيشرفت تمدن را به عهده گرفته است . اسلام شاخصهايى در خط سير بشر نصب كرده است . آن شاخصها از طرفى مسير و مقصد را نشان مىدهد و از طرف ديگر با علامتِ خطر انحرافها و سقوطها و تباهيها را ارائه مىدهد . تمام مقررات اسلامى يا از نوع شاخصهاى قسم اول است و يا از نوع شاخصهاى قسم دوم . وسايل و ابزارهاى زندگى در هر عصرى بستگى دارد به ميزان معلومات و اطلاعات علمى بشر . هر اندازه معلومات و اطلاعات توسعه يابد ابزارها كاملتر مىگردند و جاى ناقصترها را به حكم جبر زمان مىگيرند . در اسلام يك وسيله و يا يك شكل ظاهرى و مادى نمىتوان يافت كه جنبهء « تقدس » داشته باشد تا يك نفر مسلمان خود را موظف بداند آن وسيله و شكل را براى هميشه حفظ كند . اسلام نگفته كه خياطى ، بافندگى ، كشاورزى ، حمل و نقل ، جنگ و يا هر كارى ديگر از اين قبيل بايد با فلان ابزار مخصوص باشد تا با پيشرفت علم كه آن ابزار منسوخ مىگردد ميان علم و دستور اسلام تضاد و تناقضى پيدا شود . اسلام نه براى كفش و لباس مد خاصى آورده و نه براى ساختمانها سبك و استيل معينى در نظر گرفته و نه براى توليد و توزيع ، ابزارهاى مخصوصى معين كرده است .