اسلام و تجدد زندگى دليل عمدهء كسانى كه مىگويند در حقوق خانوادگى بايد از سيستمهاى غربى پيروى كنيم اين است كه وضع زمان تغيير كرده و مقتضيات قرن بيستم اينچنين اقتضا مىكند . از اين رو اگر ما نظر خود را در بارهء اين مسأله روشن نكنيم بحثهاى ديگر ما ناقص خواهد بود . اگر بنا بشود تحقيق كافى و مشبعى در اين مسأله صورت گيرد ، اين سلسله مقالات گنجايش آن را ندارد زيرا مسائل زيادى بايد طرح و بحث شود كه بعضى فلسفى و بعضى فقهى و بعضى ديگر اخلاقى و اجتماعى است . اميدوارم در رساله‌اى كه در نظر دارم در موضوع « اسلام و مقتضيات زمان » بنگارم و يادداشتهايش آماده است ، همهء آنها را بررسى و در اختيار علاقه مندان بگذارم . فعلًا كافى است كه دو مطلب روشن شود : يكى اينكه هماهنگى با تغييرات زمان به اين سادگى نيست كه مدعيان بىخبر پنداشته و ورد زبان ساخته‌اند . در زمان ، هم پيشروى وجود دارد و هم انحراف ؛ بايد با پيشرفت زمان پيش رفت و با انحراف زمان مبارزه كرد . براى تشخيص ايندو از يكديگر بايد ديد پديده‌ها و جريانهاى نوى كه در زمان رخ مىدهد از چه منابعى سرچشمه مىگيرد و به سوى چه جهتى جريان دارد ؛ بايد ديد از كدام تمايل از