زنده بماند . زندگى با ستمكاران براى من خستگىآور است ؛ مرگ در نظر من جز سعادت چيزى نيست . خواستند آن جمله‌هاى ديگر حسين : « خُطَّ الْمَوْتُ عَلى وُلْدِ آدَمَ مَخَطَّ الْقَلادَةِ عَلى جِيدِ الْفَتاةِ » « 1 » زنده بماند ، « هَيْهاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ » « 2 » زنده بماند . مردى كه مىآيد آنجا در مقابل يك دريا [ انسان ] ، سى هزار نفر ، مىايستد ، آن طور مردانه ، در حالى كه در نهايت شدت گرفتار است از ناحيهء شخص خودش ، از ناحيهء خاندان خودش ، مرد و مردوار - كه چنين مردى دنيا به خودش نديده است - و مىگويد : « الا وَ انَّ الدَّعِىَّ بْنَ الدَّعِىِّ قَدْ رَكَزَ بَيْنَ اثْنَتَيْنِ بَيْنَ السِّلَّةِ وَ الذِّلَّةِ هَيْهاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ يَأْبَى اللَّهُ ذلِكَ لَنا وَ رَسولُهُ وَ حُجورٌ طابَتْ وَ طَهُرَتْ » « 3 » ، خواستند اينها زنده بماند ، مكتب حسين زنده بماند ، تربيت حسينى زنده بماند ، پرتوى از روح حسينى در اين ملت بتابد . فلسفه‌اش خيلى روشن است . گفتند نگذاريد اين حادثه فراموش بشود . حيات و زندگى شما بستگى به اين حادثه دارد ، انسانيت و شرف شما بستگى به اين حادثه دارد ، اسلام را با اين وسيله مىتوانيد خوب زنده نگه داريد . پس ترغيب كردند به اين كه مجلس عزاى حسينى را زنده نگه داريد . راست است . عزادارى حسين بن على واقعاً فلسفه دارد ، واقعاً فلسفهء صحيح دارد ، فلسفهء بسيار بسيار عالى هم دارد . هرچه ما در اين راه كوشش كنيم ، به شرط اينكه هدف اين كار را تشخيص بدهيم بجاست . اما متأسفانه عده‌اى اين را نشناختند ، خيال كردند كه بدون اينكه مردم را به مكتب حسين عليه السلام آشنا كنيم ، به فلسفهء قيام حسينى آشنا كنيم ، عارف به مقامات حسينى كنيم ، همين قدر كه مردمى آمدند و نشستند و يك گريه‌اى را نفهميده و ندانسته كردند ، ديگر كفارهء گناهان است ! استفاده از وسيلهء نامقدس براى هدف مقدس از اين [ مطلب ] يك مطلب بالاترى پيدا شد ، كه اين نكته را باز مرحوم حاجى نورى در لؤلؤ و مرجان كاملًا ذكر كرده است و آن اين است كه عده‌اى آمدند گفتند گريهء بر امام حسين ثوابش آن قدر زياد است كه از هر وسيله‌اى براى اين كار مىشود استفاده كرد . يك حرفى را امروزيها در آورده‌اند - در مكتب ماكياول و امثال او - كه مىگويند

--> ( 1 ) . همان ، ج 44 / ص 366 . ( 2 ) . اللهوف ، ص 41 . ( 3 ) . همان .