قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوهُ » « 1 » تحريف هم كه مىكردند نه از باب اينكه نمىفهميدند و عوضى بازگو مىكردند ؛ نه ، ملت باهوشى هستند ، خوب هم مىفهميدند . در عين اينكه خوب مىفهميدند مع ذلك سخنان را كج مىكردند ، برعكس براى مردم بيان مىكردند . تحريف همين است ؛ پيچ دادن ، كج كردن يك چيز ، آن را از مسير اصلى منحرف كردن . اينها در كتابهاى الهى تحريف كردند . قرآن بسيارى از جاها كلمهء « تحريف » را [ آورده ] ، يا اين كلمه را هم نياورده به صورت ديگرى مطلب را بيان كرده است ، ولى مفسرين ذكر كرده‌اند كه تحريفى كه قرآن ذكر مىكند ، اعمّ است از تحريف لفظى و تحريف معنوى ؛ يعنى بعضى از اين تحريفها كه صورت گرفته است ، در لفظ بوده است و بعضى در تفسير و معنى نه در لفظ ، كه چون از مطلب خيلى خارج مىشوم ، نمىخواهم در اطراف اين مطلب زياد بحث بكنم . پس تحريف لفظى داريم و تحريف معنوى . الآن چيزى يادم افتاد ، بد نيست عرض بكنم . يك نفر از علماى تهران در ايام جوانىاش نقل مىكرد ، مىگفت يك مداحى از همين تهران آمده بود مشهد ؛ روزها مىآمد داخل مسجد گوهرشاد ، در صحن مىايستاد و شعر و مديحه مىخواند . اين شخص رفته بود آن بيچاره را دست انداخته بود . مىگفت آن غزل معروف منسوب به حافظ را مىخواند : اى دل غلام شاه جهان باش ، شاه باش * پيوسته در حمايت لطف إله باش تا آنجا كه : قبر امام هشتم و سلطان دين رضا * از جان ببوس و بر در آن بارگاه باش رفته بود به او گفته بود چرا اين شعر را غلط مىخوانى ؟ ( حالا آن بيچاره درست مىخواند . ) گفته بود : مگر چطور بايد بخوانم ؟ گفته بود : نه ، اين شعر اين‌طور است : قبر امام هشتم و سلطان دين رضا * از جان ببوس و بر در آن بارِ كاه باش گفت : بارِ كاه باش يعنى چه ؟ گفت : يعنى وقتى رسيدى به دم در حرم ، فوراً خودت را مثل يك بارِ كاه كه از روى الاغ مىاندازند زمين ، بينداز زمين . گفت : عجب ! معنايش اين است ؟ گفت : آرى . ديگر بعد از اين ، اين شعر به اينجا كه مىرسيد ، اين مداح بيچاره مىگفت « چون بارِ كاه باش » و خودش را هم مىانداخت . اين را مىگويند « تحريف » .

--> ( 1 ) . بقره / 75 .