كار نمىكند ، از صبح تا غروب پاشنهء گيوه راور كشيده فقط براى مسجد . ببين براى اين كار ، ديگر چه نمىكند اين آدم ! به هركس مىرسد ، به هر وسيله شده بالأخره اين پول را براى اين مسجد در مىآورد ، واقعاً مرد فداكار و باگذشتى است . آيا اين كار درست است يا درست نيست ؟ مسألةٌ . جعل حديث ديگرى - كه اينها در تاريخ رخ داده است - براى اينكه مردم را هدايت و راهنمايى كند ، مىآيد حديثى از پيغمبر يا امام جعل مىكند در حالى كه غرض شخصى ندارد بلكه غرضش هدايت مردم است ولى فكر مىكند كه اگر چنين حديثى را از پيغمبر يا امام براى مردم نقل كند ، مردم بهتر مىپذيرند . مثلًا [ با خود مىگويد ] مردمى كه اين قدر غيبت مىكنند و حرف لغو مىزنند ، خوب است براى اينكه غيبت نكنند و حرف لغو نگويند من بيايم حديثى جعل كنم در فضيلت فلان دعا كه مردم اين حديث را بخوانند و به جاى حرف لغو و بيهوده و غيبت بروند دعا بخوانند ، يا در ثواب قرآن بگويم اگر فلان سورهء قرآن را چهل بار پشت سر يكديگر بخوانيد فلان اثر را دارد . آيا اين ، كار خوبى است ؟ مسألةٌ : هدف مقدس است ولى كسى مىخواهد با دروغ و جعل اين هدف مقدس را تأمين كند ؛ آيا اين درست است يا درست نيست ؟ در تاريخ ، خيلىها بوده‌اند كه چنين كارى كرده‌اند . حديثى است كه در اغلب كتب تفسير نوشته‌اند ، ظاهراً در مقدمهء مجمع البيان هم هست و من مكرر در كتابها خوانده‌ام . اين حديث را از ابَىّ بن كعب نقل مىكنند در فضايل مخصوص قرائت سوره‌هاى قرآن ، مثلًا براى خواندن سورهء « سَبِّحِ اسْمَ » فضيلت خاصى ذكر مىكنند ، سورهء « هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ » فضيلت و ثواب ديگرى ، سورهء « لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا » ثواب ديگرى ، سورهء بقره ثواب ديگرى ، سورهء آل عمران ثواب ديگرى ؛ براى هر كدام يك چيزى گفته‌اند . همه هم از پيغمبر روايت شده . شخصى رفت از آن كسى كه اين حديث را روايت مىكرد پرسيد : آخر چطور است كه فقط تو اين حديث را روايت مىكنى و يك نفر ديگر غير از تو روايت نكرده ؟ گفت : راستش را بخواهيد من اين حديث را براى رضاى خدا جعل كردم ؛ ديدم مردم در مجالس كه مىنشينند شروع مىكنند به افسانه‌ها و تاريخ جاهليت را نقل كردن و اشعار جاهليت را