مرتضى مطهرى
56
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
برنده هستند . بعضى در سبكشان قاطع و برنده نيستند . بعضى در سبك خودشان فردى هستند يعنى تنها تصميم مىگيرند . بعضى اساساً حاضر نيستند تنها تصميم بگيرند ، آنجا هم كه كاملًا مطلب برايش روشن است باز تنها تصميم نمىگيرند ، و اين مخصوصاً در سيرهء پيغمبر اكرم عجيب است : در مقام نبوت ، در مقامى كه اصحاب آنچنان به او ايمان دارند كه مىگويند اگر تو فرمان بدهى خود را به دريا بريزيم به دريا مىريزيم ، در عين حال نمىخواهد سبكش انفرادى باشد و در مسائل تنها تصميم بگيرد ، براى اينكه اقلّ ضررش اين است كه به اصحاب خودش شخصيت نداده ؛ يعنى گويى شما اساساً فكر نداريد ، شما كه فهم و شعور نداريد ، شما ابزاريد ، من بايد فقط دستور بدهم و شما عمل كنيد . آن وقت لازمهاش اين است كه فردا هر كس ديگر هم رهبر بشود همينطور عمل كند و بگويد : لازمهء رهبر اين است كه رهبر فكر و نظر بدهد و غير رهبر هر كه هست فقط بايد ابزارهاى بلاارادهاى باشند و عمل كنند . ولى پيغمبر در مقام نبوت چنين كارى را نمىكند . شورا تشكيل مىدهد كه اصحاب چه بكنيم ؟ « بدر » پيش مىآيد شورا تشكيل مىدهد ، « احد » پيش مىآيد شورا تشكيل مىدهد : اينها آمدهاند نزديك مدينه ، چه مصلحت مىدانيد ؟ از مدينه خارج بشويم و در بيرون مدينه با آنها بجنگيم يا در همين مدينه باشيم و وضع خودمان را در داخل مستحكم كنيم ، اينها مدتى ما را محاصره مىكنند ، اگر موفق نشدند شكست خورده برمىگردند . بسيارى از سالخوردگان و تجربه كارها تشخيصشان اين بود كه مصلحت اين است كه در مدينه بمانيم . جوانها كه بيشتر به اصطلاح حالت غرورى دارند و به جوانىشان برمىخورد گفتند : ما در مدينه بمانيم و بيايند ما را محاصره كنند ؟ ! ما تن به چنين كارى نمىدهيم ، مىرويم بيرون هر جور هست مىجنگيم . تاريخ مىنويسد خود پيغمبر اكرم مصلحت نمىديد كه از مدينه خارج بشوند ، مىگفت اگر در مدينه باشيم موفقيتمان بيشتر است ؛ يعنى نظرش با آن سالخوردگان و تجربه كارها موافق بود ، ولى ديد اكثريت اصحابش كه همان جوانها بودند گفتند : نه يا رسول اللَّه ! ما از مدينه مىزنيم بيرون ، مىرويم در دامنهء احد همان جا با آنها مىجنگيم . جلسه تمام شد . يك وقت ديدند پيغمبر اسلحه پوشيده بيرون آمد و فرمود : برويم بيرون . همانهايى كه اين نظر را داده بودند ، آمدند گفتند : يا رسول اللَّه ! چون شما از ما نظر خواستيد ما اينجور نظر داديم ، ولى در عين حال ما تابع شما هستيم . اگر شما مصلحت نمىدانيد ، ما بر خلاف نظر خودمان در مدينه