استقلال دارند آبى وجود ندارد . همين قدر كه تركيب شدند و آب وجود پيدا كرد ديگر آنها استقلال ندارند . ممكن است كسى بگويد جامعه يك چنين چيزى است . اصلًا افراد استقلال دارند و وجود حقيقى دارند و جامعه وجود ندارد . بنابراين جامعه حيات ندارد چون وجود ندارد . جامعه اجل و مدت ندارد چون وجود ندارد . جامعه اراده ندارد چون وجود ندارد . جامعه وجدان ندارد چون وجود ندارد . جامعه هدف ندارد چون وجود ندارد . يعنى اراده مال افراد است ، وجدان مال افراد است ، علم و خواست مال افراد است ، هدف مال افراد است . اين يك نظريه . اينجا ما مىگوييم تركيب ، تركيب اعتبارى است ، يعنى وجود جامعه يك وجود اعتبارى و انتزاعى است . نظريهء دوم : تركيب ماشينى ممكن است يك درجه بالاتر برويم بگوييم جامعه به آن نحو انتزاعى محض نيست بلكه تركيبش تركيب ماشينى است . تركيب ماشينى اين است كه اجزاء هويت و استقلال خودشان را از دست نمىدهند ( مثل تركيب اعتبارى ) اما با هم پيوند دارند . جامعه هم وجود حقيقى ندارد ولى يك پيوندى ميان اجزاء هست كه اين پيوند به اينها وضع مشترك و يك نوع سرنوشت مشترك داده است . درختهاى باغ هيچ پيوندى ندارند . اگر شما يك درخت را ببُريد و قطع كنيد به درخت ديگر هيچ آسيبى نمىرسد . همين‌طور كتابهاى كتابخانه . يك كتاب را از اينجا برداريد تأثيرى در كتابهاى ديگر ندارد . ولى ماشين يعنى امورى كه آنها را به يكديگر بسته‌اند ، جوش داده‌اند ، پيچ كرده و محكم كرده‌اند . يكى را اگر بكِشيد همه دنبال آن كشيده مىشود . اگر سپر ماشين را بكشيد سپر تنها نمىآيد ، همهء ماشين را با خودش مىآورد چون به باقىِ ديگر بسته شده است . اگر شما سپر ماشينى را كه در حال حركت است متوقف كنيد ماشين را متوقف كرده‌ايد . اينها همه به يكديگر مربوط شده . چرخها كه حركت مىكند همهء ماشين را با خودش مىبرد . مىگوييم جامعه اين گونه است ، اجزاءْ مستقل‌اند ولى يك مستقلهايى هستند كه به يكديگر جوش و پيوند خورده‌اند و از اين جهت يك نوع سرنوشت مشترك دارند و لهذا نهادهاى جامعه با يكديگر پيوستگى دارند . اگر بخواهيم در افراد مثال ذكر كنيم مثل اين است كه شما مىبينيد در بازار يك تاجر كه ورشكست مىشود پشت سرش پنجاه نفر ديگر هم ورشكست مىشوند . اين يك نوع وابستگى اجتماعى است ، چرا ؟ براى اينكه اين وابسته است ، با پنجاه نفر ديگر داد و ستد دارد . آنها نزد او سفته و چك دارند . اين بايد باشد تا آنها هم باشند . هركدام از اينها ورشكست بشوند در سرنوشت همهء اينها تأثير دارد . منتها تأثيرش در بعضى اين است كه آنها را هم ورشكست مىكند ، و در بعضى كه خيلى گردن كلفت هستند اين است كه مثلًا صدهزار تومان ضرر مىكند ولى چون خيلى قوى