مرتضى مطهرى
737
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
بگوييم سوسياليسم يعنى نظامى و رژيمى كه در آن ، توليد به منظور سودجويى نيست ، به منظور كمك و خدمت به جمع و براى استفادهء جمع است . توليد براى قدرت ملى البته اين را هم باز ممكن است كسى كافى نداند كما اينكه اين كار را هم كردهاند و بعضى از سوسياليستهايى كه سوسياليسم شوروى و بلكه اغلب سوسياليسمهاى موجود را قبول ندارند اين مقدار تعريف را كافى نمىدانند كه بگوييم در سوسياليسم توليد به منظور سودجويى نيست . مىگويند اينكه « صرفاً به منظور سودجويى نباشد » كافى نيست ؛ چون در كشورهاى سوسياليستى عصر حاضر با يك پديدهء نوينى برخورد كردهاند و آن اين است كه توليد به منظور سودجويى فرد نيست ، به منظور پُر شدن جيب يك فرد به عنوان يك سرمايهدار نيست ولى به منظور قدرت ملّى هست ؛ يعنى يك ملت خودش را در مقابل ملتهاى ديگر يك واحد در نظر گرفته و تمام كوششش اين است كه قدرت اين واحد ملى را يعنى قدرت اين كشور را روز افزون كند ، همين چيزى كه امروز مىبينيم . مثلًا روسيه الآن با آمريكا و تا اندازهاى با چين در يك مسابقهء قدرت قرار گرفته . توليد براى اينكه مثلًا آقاى برژنف يك سرمايهدار بزرگى بشود نيست ولى اينها الآن در رأس يك كشور قرار گرفتهاند و تمام كوشششان اين است كه قدرت خودشان را كه همان قدرت كشورشان است و قدرت كشورشان قدرت آنهاست بالا ببرند . همهء حسابها اين است كه قدرت اين واحد ملى را افزايش دهند . حتى در اينجا كشورهاى سوسياليستىِ ديگر هم شريك نيستند و هرگز اسرار قدرت را در اختيار كشورهاى سوسياليستى ديگر قرار نمىدهند . مثلًا يك برنامهء پرواز فضايى ترتيب مىدهند كه مىدانيم اين برنامهها از نظر بودجه و خرجهايى كه برمىدارد در استطاعت كشورهاى خيلى پولدار و سرمايهدار و درجهء اول است ؛ فقط مثل آمريكا و شوروى مىتوانند در اين مسابقه شركت كنند و الّا كشورهاى كوچكى مثل ايران اگر بخواهند تمام بودجهشان را هم صرف بكنند ورشكست مىشوند . افرادى مثل - ظاهراً - نويسندهء كتاب سوسياليسم از سلسله كتابهاى « چه مىدانم ؟ » ايراد مىگيرند ، مىگويند در آنجا مالكيت ، اشتراكى هست اما اجتماعى نيست ، يعنى مالكيت فردى در كار نيست ولى نتيجهء اين مالكيت اشتراكى و نتيجهء توليد به سود جامعه نيست ، به سود قدرت ملّى است ، يعنى به سود افراد و اين مردم نيست . آن باباى كشاورز كه توليدكننده است باز در يك بدبختى نسبى زندگى مىكند ، چرا ؟ براى اينكه نيمى از محصول كارش خرج مثلًا مسابقههاى تسليحاتى مىشود كه قدرت ما از قدرت آمريكا عقب نماند ، در صورتى كه در سوسياليسم اصلًا مسئلهء مليت مطرح نيست ، مسئلهء انسان مطرح است ، يعنى هر سوسياليسمى