مبتنى بر نوعى انترناسيوناليسم هم هست كه مىگويد بايد توليد به نفع انسانها باشد نه به نفع رقابت ميان ملتها . اين است كه مىگويند صِرف مالكيت اشتراكى [ براى سوسياليسم ] كافى نيست . اشتراكيت در مقابل اختصاص است ولى ملازم با اجتماعى بودن نيست كه توليد واقعاً به نفع جامعه باشد . اينكه توليد به نفع قدرت ملّى باشد حساب ديگرى است . يك حسابى كشورها در مقابل يكديگر دارند : مثلًا قدرت نظامى ايران از عراق بيشتر باشد يا قدرت نظامى عراق از ايران بيشتر باشد ؛ عراق از سوريه بيشتر باشد يا سوريه از عراق ؛ از اين جهت يك پول به جيب ملتها نمىرود ، چيزى به سود ملتها نيست كه آيا اين قدرت نظامىاش بيشتر است يا آن . اگر از نظر جامعهء انسانى بخواهند [ در نظر ] بگيرند اين همه ثروتهايى كه خرج اين مسابقات تسليحاتى مىشود هيچ كدام اينها نبايد وجود داشته باشد . اركان سوسياليسم پس اين چند چيز ركن سوسياليسم است : ما رژيمى را رژيم سوسياليستى مىدانيم كه در آن رژيم استثمار وجود نداشته باشد ، كه اين يك امر عينى و خارجى است . رژيمى را رژيم سوسياليستى مىگوييم كه در آن واقعاً « من » ها به صورت « ما » درآمده باشند ، فعاليتها براى « من » نباشد براى « ما » باشد . رژيمى را رژيم سوسياليستى مىدانيم كه توليد در آنجا به سود جامعه باشد نه به سود فرد و نه حتى به سود قدرت ملّى ، كه بعضىها اين شرط آخرى را ذكر نمىكنند . اگر ركن اول را در نظر بگيريم كه جامعهء سوسياليستى يعنى جامعه‌اى كه در آن استثمار به هيچ شكل وجود نداشته باشد ؛ اين ملاك را همه قبول دارند . ركن دوم هم كه جامعه به صورت « ما » زندگى كند نه به صورت « من » باز امر قابل قبولى است . منتها آن مقدارى كه محل اختلاف باقى مىماند اين است كه آيا براى اينكه در جامعه استثمار وجود نداشته باشد و براى اينكه جامعه واقعاً به صورت « ما » زندگى كند شرط لازم ، نبودن مالكيت شخصى به هيچ وجه است ؟ مالكيت شخصى ملازم با استثمار است ؟ مالكيت شخصى ملازم با من بودن و ما نبودن است ؟ يا نه ، اصل مالكيت شخصى در يك حدودى ، منافاتى با اينها ندارد ، گرچه مالكيتِ منابع توليد و ابزار توليد بحثهايى است كه بعد جداگانه بايد انجام بشود . به‌طور اجمال و مختصر ، يكسره و يك جا نمىشود گفت كه مالكيت شخصى ملازم با استثمار است ، مالكيت شخصى ملازم با من بودن و منافى با ما بودن است . ما حالا در اين جهت بحث نمىكنيم ، فقط طرح قضيه را ذكر مىكنيم .