رابطهء اين نظريه با نظريهء تبدل انواع اين كسانى كه آن حرف را مىزنند ، على رغم اين حرفهاى مهمل و تبليغاتى كه مىكنند ، براى اينها از نظر علم ماوراء الطبيعه و علم الهى و حكمت الهى هيچ فرق نمىكند كه انسان را تكامل يافتهء يك حيوان ( مثلًا ميمون يا غير ميمون ) بدانيم يا انسان را موجودى مخلوق در روى زمين بدانيم بدون اينكه ارتباط نسلى با حيوانات ديگر داشته باشد . حال من توضيح مىدهم كه از آن نظر فرق نمىكند . اگر مسأله‌اى در باب تبدل و تحول انواع باشد ، از نظر انطباق و عدم انطباقش با كتب آسمانى است نه از نظر انطباق و عدم انطباقش با اصول توحيد . از نظر اصول توحيد ، مگر فقط آدمِ اوّل بود كه مخلوق خدا بود ؟ ! ( عجب حرفى است ! ) مثل اين است كه بگوييم آدمِ اوّل را خدا خلق كرده ، آدمهاى ديگر خود به خود دارند خلق مىشوند . همهء آدمها را خدا خلق كرده و مىكند . قرآن دربارهء خلقت هر انسانى مىگويد شما نطفه‌ايد ، بعد علقه ( مراحل تصوّر ) ، خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ . خلق بعد از خلق هم خلق است ، كما اينكه جنين در رحم خلق بعد از خلق پيدا مىكند ، يعنى مراحل طى مىكند . انسان از نظر نوعى هم مراحل را طى كرده باشد يا نكرده باشد فرق نمىكند كه ما بگوييم انسان مراحل را طى كرده تا به اينجا رسيده يا مراحل را طى نكرده از ابتدا اين گونه بوده است . همين طورى كه اولاد آدم مخلوق خدا هستند ، خود آدم اوّل هم مخلوق خدا بوده و در اين جهت فرق نمىكند . اولاد آدم اوّل كه به شكل خلقت او خلق نشدند ، آنها به يك شكلى خلق شدند كه الآن انسانهاى ديگر خلق مىشوند ، يعنى از راه نطفه و جنين و اين‌جور چيزها . پس آيا ما بگوييم اينها مخلوق خدا نيستند ؟ چون اينها مراحل تحول را طى مىكنند پس اينها را خدا خلق نكرده است ؟ قرآن كه به خلقت همينها استدلال مىكند . اتفاقاً در قرآن از نظر اثبات خدا و اثبات معاد به خلقت آدم اوّل استناد نشده ، به خلقت آدمهاى بعد استناد شده است . خلقت اولاد آدم دليل بر وجود خدا و دليل بر وجود معاد است . قرآن خلقت آدم اوّل را براى استفادهء يك سلسله آثار اخلاقى ذكر كرده است : براى اينكه حسد نبايد داشت ، علم چنين فضيلتى دارد كه ملائكه هم سجده كردند ، بعد مثلًا طمعْ آدم را از بهشت بيرون آورد و . . . يك كلمه در قرآن به خلقت آدم اوّل براى اثبات توحيد اشاره نشده كه چون ما آدم اوّل را خلق كرديم پس خدا وجود دارد . نه ، چون ما اين آدمها را خلق مىكنيم خدا وجود دارد .