مرتضى مطهرى
487
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
1 توليد كلمهء « توليد » همينطور كه خود لغت مىفهماند - و معادل فرنگيش را هم بايد به دست بياوريد - از مادهء « ولادت » است كه مفهومش فعلًا براى ما توليد ثروت است يا به تعبير ديگر توليد ما يحتاج زندگى . اما بيش از اين بايد مشخص بشود . يك وقت مثلًا ما مىگوييم كه مقصود از « توليد » توليد مواد خوراكى است . مسلّم محدود به اين حد نخواهد بود ، شامل مواد پوشاكى ، توليد وسايل مسكن و حتى توليد ابزار همهء اينها يعنى توليد ابزار توليد هم مىشود . مثلًا در نظام كشاورزى سابق ، توليد خيش و آهن و اين گونه ابزارها ، يا توليد تراكتور در وضع جديد توليد ابزار توليد است . تراكتور وسيلهء توليد مواد خوراكى است ولى كارخانهء تراكتورسازى وسيلهء توليد ابزار توليد مواد خوراكى است . و همچنين در مواد پوشاكى ، در امور زينتى و از اين قبيل . ابزار توليد اگر شامل همسر و شايد فرزند هم بخواهد بشود مفهوم ديگرى است ( خندهء استاد ) . بعضى ابزار است كه ابزار توليدند و بعضى ابزار مصرف . اينها هم به حساب مىآيد يا نمىآيد ؟ تراكتور - همينطور كه عرض كرديم - ابزار توليد است . كارخانهء پارچه بافى ابزار توليد است . دستگاه تصفيهء آب شهر ابزار توليد است چون ابزار تصفيهء آب است . كارخانهء داروسازى ابزار توليد مواد مصرفى است ، ابزارى است كه مواد مصرفى توليد مىكند ، يعنى ابزار سازندهء مواد مصرفى است . ولى بعضى از ابزارها اساساً خود اينها ابزار مصرفاند يعنى وسيلهء مصرف كردناند ، مثل قاشق ، دستگاه قاشق سازى . قاشق خودش ابزار توليد نيست بلكه يك ابزارى است براى مصرف . حال وقتى ما در اينجا مىگوييم توليد ، مسلّم نمىتواند محدود به توليد مواد خوراكى و توليد مواد پوشاكى باشد ، شامل ابزارى كه مولّد مواد خوراكى يا مواد پوشاكى هستند هم مىشود . و حتى