جنبهء جامعه شناسى بيشترى دارد در حالى كه « ملت » بيشتر از نظر حقوق و سياست داخلى يا بين المللى مورد نظر قرار مىگيرد . بعلاوه ، استعمال اين كلمه در عرف ماركسيستها و ليبرالها فرق مىكند و بايد توجه داشت كه در به كار بردن ، گوينده يا نويسنده پيرو چه ايدئولوژى و انديشه است . » امروز در جهان ، ملل گوناگونى وجود دارد . آنچه آنها را به صورت ملت واحد درآورده است زندگى مشترك و قانون و حكومت مشترك است نه چيز ديگر از قبيل نژاد و خون و غيره . وجه مشترك اين واحدها اين است كه حكومت واحدى آنها را اداره مىكند . بعضى از اين ملتها سابقهء تاريخى زيادى ندارند ، مولود يك حادثهء اجتماعىاند مثل بسيارى از ملل خاورميانه كه مولود جنگ بين الملل اول و شكست عثمانيهايند . فعلًا در دنيا ملتى وجود ندارد كه از نظر خون و نژاد از ساير ملل جدا باشد . مثلًا ما ايرانيها كه سابقهء تاريخى نيز داريم و از لحاظ حكومت و قوانين داراى وضع خاصى هستيم ، آيا از لحاظ خون و نژاد از ساير ملل مجاور جدا هستيم ؟ مثلًا ما كه خود را از نژاد آريا و اعراب را از نژاد سامى مىدانيم ، آيا واقعاً همين‌طور است يا ديگر پس از اينهمه اختلاطها و امتزاجها ، از نژادها اثرى باقى نمانده است ؟ . حقيقت اين است كه ادعاى جدا بودن خونها و نژادها خرافه‌اى بيش نيست . نژاد سامى و آريايى و غيره به صورت جدا و مستقل از يكديگر فقط در گذشته بوده است ، اما حالا آنقدر اختلاط و امتزاج و نقل و انتقال صورت گرفته است كه اثرى از نژادهاى مستقل باقى نمانده است . بسيارى از مردم امروز ايران كه ايرانى و فارسى زبان‌اند و داعيهء ايرانىگرى دارند ، يا عرب‌اند يا ترك يا مغول ، همچنانكه بسيارى از اعراب كه با حماسهء زيادى دم از عربيت مىزنند از نژاد ايرانى يا ترك يا مغول مىباشند . شما اگر همين حالا سفرى به مكه و مدينه برويد ، اكثر مردم ساكن آنجا را مىبينيد كه در اصل اهل هند يا ايران يا بلخ يا بخارا يا جاى ديگرى هستند . شايد بسيارى از كسانى كه نژادشان از كوروش و داريوش است ، الآن در كشورهاى عربى تعصب شديد عربيت دارند و بالعكس شايد بسيارى از اولاد ابوسفيان‌ها امروز سنگ تعصب ايرانيت به سينه مىزنند . چند سال پيش يكى از اساتيد دانشگاه تهران كوشش داشت با دليل اثبات كند