مرتضى مطهرى
63
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
كه يزيد بن معاويه يك ايرانى اصيل بوده تا چه رسد به فرزندانش ، اگر در اين سرزمين باشند . پس آنچه به نام ملت فعلًا وجود دارد اين است كه ما فعلًا مردمى هستيم كه در يك سرزمين و در زير يك پرچم و با يك رژيم حكومتى و با قوانين خاصى زندگى مىكنيم ، اما اينكه نياكان و اجداد ما هم حتماً ايرانى بودهاند يا يونانى يا عرب يا مغول يا چيز ديگر ، نمىدانيم . اگر ما ايرانيان بخواهيم بر اساس نژاد قضاوت كنيم و كسانى را ايرانى بدانيم كه نژاد آريا داشته باشند ، بيشتر ملت ايران را بايد غيرايرانى بدانيم و بسيارى از مفاخر خود را از دست بدهيم ؛ يعنى از اين راه بزرگترين ضربت را بر مليت ايرانى زدهايم . الآن در ايران قومها و قبايلى زندگى مىكنند كه نه زبانشان فارسى است و نه خود را از نژاد آريا مىدانند . به هر حال در عصر حاضر دم زدن از استقلال خونى و نژادى خرافهاى بيش نيست . تعصبات ملى واحد اجتماعى ، خواه خانواده ، خواه قبيله و خواه ملت ( به اصطلاح امروز فارسى ) با نوعى احساسات و تعصبات همراه است ؛ يعنى در انسان يك نوع حس جانبدارى نسبت به خانواده و قوم و ملت خود پيدا مىشود . اين حس جانبدارى ممكن است در واحد خيلى بزرگتر يعنى واحد « قارهاى و منطقهاى » نيز به وجود آيد . مثلًا مردم اروپا در برابر مردم آسيا يك نوع حس جانبدارى نسبت به خود احساس مىكنند و بالعكس مردم آسيا در برابر مردم اروپا ؛ همانطور كه مردم يك نژاد نيز امكان دارد كه چنين احساسى نسبت به هم نژادان خود داشته باشند . مليت از خانوادهء « خودخواهى » است كه از حدود فرد و قبيله تجاوز كرده ، شامل افراد يك ملت شده است و خواه ناخواه عوارض اخلاقى خودخواهى : تعصب ، عُجب ، نديدن عيب خود ( البته عيبهاى ملى در مقياس ملت ) ، بزرگتر ديدن خوبيهاى خود ، تفاخر و امثال اينها را همراه دارد .