سال 1255 مقارن ايام سلطنت محمدشاه تأليف شده است . تاريخ وفات او را نمىدانيم ؛ آقاى همايى همين قدر مىنويسند : « على التحقيق پيش از 1294 بوده است » . عجيب اين است كه علامهء تهرانى مرحوم آقاشيخ آقابزرگ در كتاب الكرام البررة فى القرن الثالث بعد العشرة ( صفحات 239 و 257 ) سه نفر را كه هر سه حكيم و همزمان و همنام و گيلانى بوده‌اند نام مىبرند ؛ يكى تحت عنوان شيخ جعفر لاهيجى و ديگرى تحت عنوان شيخ محمدجعفر لنگرودى ( كه عرشيهء ملاصدرا را شرح كرده ) و سوم شيخ محمدجعفر لاهيجى كه مشاعر را شرح كرده و بر الهيات شرح تجريد حاشيه زده است . بسيار مستبعد است كه سه نفر حكيم به اين نام در يك عصر ، اهل يك منطقه وجود داشته باشند ، لهذا نيازمند به تحقيق بيشتر است . 5 . ملاآقاى قزوينى . اين مرد نيز از افاضل شاگردان ملاعلى نورى است « 1 » . پس از مراجعت از اصفهان به قزوين ، حوزهء گرمى داير كرده و فضلا به حوزه‌اش مىشتافته‌اند . مرحوم آقا على مدرس زنوزى در گزارش زندگانى خود نوشته كه مدتى براى كسب فيض از محضر اين مرد بزرگ به قزوين رفته است . وى از كسانى است كه نزد ملا اسماعيل اصفهانى - كه شاگرد بزرگ ملاعلى نورى است - نيز تحصيل كرده است « 2 » . لهذا به اعتبارى مىتوان او را از طبقه سىام و هم طبقهء حاجى سبزوارى شمرد . وى در سال 1282 درگذشته است « 3 » . طبقهء سىام 1 . حاج ملاهادى سبزوارى . بعد از ملاصدرا مشهورترين حكماى الهى سه چهار قرن اخير است . حاجى سبزوارى در سال 1212 در سبزوار متولد شد . هفت ساله بود كه پدرش مرد . در ده سالگى براى تحصيل به مشهد مقدس رفت و ده سال اقامت كرد . شهرت حكماى اصفهان او را به اصفهان كشانيد . در حدود هفت سال از محضر

--> ( 1 ) . الكرام البررة ، علامه آقا شيخ آقا بزرگ تهرانى ، ص 151 . ( 2 ) . مقدمهء آقاى آشتيانى بر شرح مشاعر لاهيجى ، ص 45 . ( 3 ) . مقدمهء آقاى آشتيانى بر انوار جليه ، ص 5 .