طبقهء هجدهم 1 . سيدالحكما محمد بن ابراهيم حسينى دشتكى شيرازى ، معروف به صدرالدين دشتكى و سيد سند . از اعاظم حكماى دورهء اسلامى و از افراد صاحب نظر است . تا زمان ميرداماد افكار و آراء و آثار او و معاصر نامدارش جلال الدين دوانى ، در ميان فضلا و طالبان حكمت مطرح بود . برخى از آراء و افكار او هنوز در ميان فلاسفهء اسلامى مطرح است و برخى افكار مقبول دارد كه اكنون مورد قبول فلاسفهء بعد از صدراست . اين مرد در سال 828 متولد شده و در سال 903 درگذشته است . معقول را نزد مردى به نام سيد فاضل فارسى و قوام الدين كربالى ( شاگرد سيدشريف ) تحصيل كرده است . 2 . علامه جلال الدين محمد بن اسعدالدين دوانى صديقى ، معروف به علامهء دوانى و محقق دوانى . در منطق و فلسفه و رياضيات صاحب نظر بوده است . برخى آراء و افكار او نيز هنوز در كتب فلسفه مطرح است . شاگرد قوام الدين كربالى و محيى الدين گوشكنارى و حسنشاه معروف به بقال و پدرش اسعدالدين دوانى ( كه همه از شاگردان سيدشريف بوده‌اند ) بوده است . صاحب روضات « 1 » و همچنين صاحب ريحانة الادب « 2 » علامهء دوانى را شاگرد مستقيم مير سيدشريف پنداشته‌اند ، ولى فاضل معاصر آقاى على دوانى در كتاب نفيس خود شرح زندگانى جلال الدين دوانى اشتباه آنها را روشن و ثابت كرده‌اند كه علامهء دوانى زمان مير سيدشريف را درك نكرده بلكه شاگرد شاگردان او بوده است . علامهء دوانى از كسانى است كه در حيات و ممات خود جنجال علمى برانگيخته است . در زمان حياتش با سيدصدرالدين دشتكى مشاجرات زبانى و قلمى فراوان داشته كه معروف است . بعد از خودش كتابهايش مورد توجه و رد و دفاع و نقض و ابرام بوده است . صدرالمتألهين در جلد سوم اسفار ( چاپ سنگى ، صفحات 14 - 16 ) در حدود سه صفحه نظريه‌اى از علامهء دوانى نقل و رد مىكند و در آخر مىگويد : « بحث را از آن نظر طولانى كرديم كه اكنون اكثر اهل نظر را گمان بر

--> ( 1 ) . ص 476 . ( 2 ) . ج 3 / ص 214 .