مرتضى مطهرى
497
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
فخرالدين رازى بوده . كتاب شفا را تلخيص كرده ولى شهرتش در محيط فلسفه به واسطهء برخى سؤالات فلسفى است كه خواجه نصيرالدين طوسى از او - كه در طبقهء اساتيد خواجه بوده است - كرده و او جواب داده و در كتب فلسفى مطرح است « 1 » 3 . قطب الدين ابراهيم بن على بن محمد سلمى ، معروف به قطب الدين مصرى . اين مرد نيز از شاگردان مبرز فخرالدين رازى بوده است . ابن ابى اصيبعه مىگويد وى اصلًا از بلاد مغرب بوده و بعد به مصر منتقل شده و مدتى در آنجا اقامت كرده ، سپس به بلاد ايران مسافرت كرده ، نزد فخرالدين رازى تحصيل كرده است . استاد خويش فخرالدين را در فلسفه بر بوعلى ترجيح مىداده ، همچنانكه ابوسهل مسيحى را در طب بر بوعلى ترجيح مىداده است . قطب الدين مصرى در فتنهء مغول در نيشابور كشته شد « 2 » . او نيز از اساتيد خواجه نصيرالدين طوسى بوده است « 3 » . عليهذا خواجه شاگرد شاگرد فخر رازى بوده است . 4 . كمال الدين يونس ( يا كمال الدين بن يونس ) موصلى ، معروف به ابن منعه . ابن ابى اصيبعه كه با او قرب زمان داشته ، او را نيز قدوة العلماء و سيدالحكماء مىخواند « 4 » . در مدرسهء موصل به تدريس علوم فلسفى اشتغال داشته و شاگردانى تربيت كرده است . مطابق آنچه در ريحانة الادب آمده خواجه نزد اين مرد نيز تحصيل كرده است « 5 » . در ريحانة الادب ، جلد پنجم صفحهء 9 مىنويسد : « از اكابر علماى حكماى عامه مىباشد كه در نحو و صرف و فقه و حديث و تفسير و طب و تاريخ و موسيقى و هندسه و حكمت و هيئت . . . وحيد عصر خود بوده ، در اندك زمانى شهرت بىنهايت يافته و مرجع استفادهء افاضل گرديد . از بلاد بعيده حاضر حوزهء درسى او مىشدهاند . . . وفات او در سال 639 واقع شده است . »
--> ( 1 ) . اسفار ، ج 4 ( چاپ سنگى ) ، ص 95 و تعليقهء صدرالمتألهين بر شفا ، ص 170 . صدرالمتألهين كه جوابهاى خسروشاهى را كافى نمىداند ، خود رسالهء مستقلى در جواب اين سؤالات نوشته و در حاشيهء مبدأ و معاد و شرح هدايه چاپ شده است . ( 2 ) . عيون الانباء ، ج 3 / ص 45 و 46 . ( 3 ) . ريحانة الادب ، ج 2 / ص 177 . ( 4 ) . عيون الانباء ، ج 2 / ص 337 . ( 5 ) . ريحانة الادب ، ج 2 / ص 177 .