كاملتر است . اين كتاب در ايران وسيلهء مرحوم بديع الزمان فروزانفر ترجمه شد و بنگاه ترجمه و نشر كتاب چاپ و منتشر كرد . وى عمر طويل كرده و در سال 581 درگذشته است . 3 . قاضى ابوالوليد محمد بن احمد بن محمد بن رشد اندلسى . هم فيلسوف است و هم پزشك و هم فقيه ؛ در همهء اين رشته‌ها كتب متعدد دارد . كتاب معروف او شرحى است كه بر مابعدالطبيعهء ارسطو نوشته و چاپ شده است . كتاب فقهى معروفش بداية المجتهد است كه چاپ شده . مجموعهء رسائل فلسفى وى را در بمبئى چاپ كرده‌اند . اروپاييان براى او در فلسفه مقامى در حد ابن سينا قائلند ، ولى آراء او در ميان فلاسفهء اسلامى ارزش ندارد . يكى از كتب معروف او تهافت التهافت است كه تهافت الفلاسفهء غزالى را رد كرده است . كتاب بىارزشى است . وى فوق العاده نسبت به ارسطو متعصب است و به همين جهت با ابن سينا كه چنين تعبدى در برابر ارسطو ندارد و آراء شخص خود را دخالت داده است مخالف است . ارنست رنان ، فيلسوف معروف فرانسوى كه معارضاتش با مرحوم سيدجمال الدين اسدآبادى معروف است ، كارهاى زيادى در زمينهء شناخت ابن رشد انجام داده است . وى در سال 595 درگذشته است . 4 . مجدالدين جيلى . دربارهء اين مرد اطلاع زيادى نداريم . همين قدر مىدانيم در مراغه تدريس مىكرده و امام فخر رازى نزد او تحصيل كرده است « 1 » و همچنين شهاب الدين سهروردى نيز در آغاز تحصيلش از محضر او در مراغه استفاده كرده است « 2 » . ظاهراً هم حكيم بوده و هم متكلم و هم فقيه و اصولى . ياقوت در معجم الادباء ضمن شرح سهروردى ، او را با عناوين فقيه ، اصولى ، متكلم مىستايد « 3 » 5 . قاضى زين الدين عمر بن سهلان ساوجى ، معروف به ابن سهلان . در ساوه به دنيا آمده و در نيشابور مىزيسته و از كسب دست خود از راه استنساخ كتب زندگى مىكرده است . به تعبير ترجمهء صوان الحكمه : « شريعت و حكمت را در عقدى واحد نظام داد » . وى شاگرد شرف الدين ايلاقى سابق الذكر است « 4 » و گويند شرحى بر

--> ( 1 ) . عيون الانباء ، ج 3 / ص 34 . ( 2 ) معجم الادباء ، ج 7 / ص 269 . ( 3 ) معجم الادباء ، ج 7 / ص 269 . ( 4 ) . جزوهء آقاى احمدى ، نقل از متن عربى تتمهء صوان الحكمه ، ص 127 .