ابن النديم گويى شهيد بلخى را درست نمىشناخته است ، زيرا او را تحت عنوان « رجل يعرف بشهيد بن الحسين و يكنى اباالحسن » « 1 » ياد مىكند . بعد جمله‌اى دارد كه ظاهر اين است كه مىخواهد بگويد وى شاگرد ابوزيد بلخى بوده است ، اگرچه تا كنون نديده‌ايم كسى اين احتمال را در گفتهء ابن النديم داده باشد . ابن النديم مىگويد اين مرد ( شهيد ) كتابها تصنيف كرده و بين او و رازى مناظراتى بوده است . شهيد ، هم نظريهء رازى را در مسألهء « لذت » - كه در كتب فلسفه مثل اسفار و غيره مطرح است - رد كرده است و هم نظريهء معروف او را در باب « قدماى خمسه » . شهيد در سال 325 درگذشته است . 3 . ابواحمد حسين بن ابوالحسين اسحاق بن ابراهيم بن زيد بن كاتب‌معروف به ابن كرنيب از فضلاى متكلمين اسلامى و از حكماى طبيعى ( در مقابل حكماى رياضى ) بوده است ، برعكس برادرش ابوالحسين بن كرنيب و برادرزاده‌اش ابوالعلاء بن ابى الحسين كه اهل رياضيات بوده‌اند و ابن النديم نام آنها را در رديف رياضى دانان آورده است ؛ ابواحمد بن كرنيب هم متكلم بوده و هم فيلسوف و هم طبيب . مطابق آنچه در نامهء دانشوران آمده در هر دو قسمت ( كلام و فلسفه ) تدريس مىكرده و شاگردان و تلامذه‌اى داشته و شخصيت ممتازى به شمار مىرفته است . ابن النديم مىگويد : « در نهايت فضل و معرفت و ورود در علوم طبيعى قديم بود » « 2 » . عين عبارت ابن النديم در تاريخ الحكماء ابن قفطى و عيون الانباء ابن ابى اصيبعه تكرار شده است ، ولى مسعودى - چنان كه ديديم - او را هم طبقهء ابوبشر متى و در طبقهء بعد از قويرى و مروزى شمرده است . بعيد نيست كه نزد آنها تحصيل كرده باشد ، هر چند گفته مىشود ابو بشر متى نزد ابن كرنيب تحصيل كرده است . تاريخ ولادت و وفات ابن كرنيب و همچنين اساتيد او و شاگردان او دقيقاً معلوم نيست ، لهذا محتمل است كه از طبقهء دوم به شمار آيد . كتابى كه از او ياد مىشود كتابى است در رد ثابت بن قره در مسألهء فلسفى معروف كه هم اكنون نيز در كتب فلسفه طرح مىشود و آن « لزوم يا عدم لزوم تخلل سكون ميان دو حركت متضاد » است . در تاريخ الحكماء ابن قفطى و عيون الانباء ابن

--> ( 1 ) . الفهرست ، ص 430 . ( 2 ) . همان ، ص 381 .