مرتضى مطهرى
409
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
فيض كاشانى در تفسيرصافى بوده و شيخ بهايى بر آن حاشيه نوشته است . بيضاوى معاصر محقق طوسى و علامهء حلّى است و در اواخر قرن هفتم درگذشته است . 7 . تفسير ابن كثير . مؤلف اين تفسير همان ابن كثير معروف مورخ است كه بيشتر به كتاب تاريخش به نام البداية و النهاية معروف است . كنيهاش ابوالفداء است . ابن كثير اصلًا قرشى است . ساكن شام و شاگرد ابن تيميه بوده است . تفسيرش در قاهره چاپ شده و خودش در سال 774 درگذشته است . 8 . الدرّالمنثور تأليف جلال الدين سيوطى كه از متبحرترين و پرتأليفترين علماى اسلام است . برخى تأليفات او از قبيل الاتقان فى علوم القرآن از كتب نفيس شمرده مىشود . درّالمنثور تفسير به مأثور است ؛ يعنى آيات را با اخبار و رواياتى كه در احاديث آمده تفسير كرده است و از اين جهت كه جامع احاديث تفسيرى اهل تسنن است بىنظير است . درّالمنثور در تفاسير اهل تسنن از نظر گردآورى احاديث مربوطه در ذيل آيات كريمه نظير تفسير برهان است در شيعه . سيوطى اهل مصر است . گويند در هفت سالگى قرآن را حفظ كرد « 1 » . در ريحانة الادب هفتاد و نه تأليف از او نام مىبرد . وفات سيوطى در 910 يا 911 واقع شده است . 9 . تفسير جلالين . اين تفسير تأليف دو نفر است : از حمد تا سورهء كهف را كه در حدود نصف قرآن است ، جلال الدين محمد بن احمد بن ابراهيم محلى كه اصلًا اهل يمن است و از اكابر علماى شافعيه است تأليف نمود . جلال الدين محلى در سال 864 درگذشت و موفق به اتمام آن نشد . از سورهء كهف تا آخر قرآن را جلال الدين سيوطى سابق الذكر به همان سبك جلال الدين محلى تكميل كرد و از همين رو به « تفسير جلالين » معروف شد . تفسير جلالين بنا به نقل ريحانة الادب « 2 » بارها در ايران و مصر و هند چاپ شده است . 10 . تفسير قرطبى . مؤلف اين تفسير ابوبكر صائن الدين يحيى بن سعدون اندلسى است كه گويند در حديث و نحو و لغت و تجويد و قرائت و تفسير از اكابر
--> ( 1 ) . ريحانة الادب ، جلد سوم ، چاپ سوم ، ص 148 . ( 2 ) . همان ، جلد پنجم ، چاپ سوم ، ص 250 .