براى فهم معانى بسيارى از اشارات مندرجه در قرآن و اشعار قديم مورد لزوم بود . علم جغرافى نيز به همان منظور و به جهات علمى ديگرى كه با توسعهء سريع امپراطورى اسلام ارتباط داشت واجب شمرده مىشد . » « 1 » جرجى زيدان نيز بر همين اساس نظر مىدهد . او نيز مىگويد توجه مسلمين به علوم از قرآن آغاز گشت . مسلمين به قرآن اعجاب داشتند ، به تلاوت صحيح آن اهميت مىدادند ، قرآن دين و دنياى آنان را تأمين مىكرد ، تمام سعى خود را در فهميدن احكام قرآن مصروف مىداشتند . احساس نياز مسلمين به درك و فهم الفاظ و معانى قرآن علوم مختلف اسلامى را به وجود آورد . خلاصه آن سلول حياتى زنده‌اى كه در جامعهء اسلامى پديد آمد و رشد كرد و تكامل يافت تا منجر به تمدن عظيم اسلامى شد ، اعجاب و عشق و علاقهء بىحد مسلمين به قرآن بود . جرجى زيدان دربارهء اعجاب عظيم مسلمين به قرآن كه منشأ تهاجم مسلمين به فتح دروازه‌هاى علوم گشت مىگويد : « مسلمانان در نوشتن و نگاهدارى قرآن دقت و اهتمامى كردند كه نظير آن سابقه ندارد ، به اين قسم كه قرآن را روى صفحه‌هاى طلا و نقره و عاج نگاشتند و يا پارچه‌هاى حرير و ابريشم بسيارعالى انتخاب كرده آيات قرآن را با آب طلا و نقره بر آن نوشتند و منزل و محفل خود را با آن آراستند و ديوار مسجدها و كتابخانه‌ها و مجلسهاى عمومى را با آيات قرآن تزيين نمودند و خطوط بسيار زيبا در نوشتن آن به كار بردند . انواع پوستها ، چرمها ، كاغذها در تحرير قرآن استعمال مىشد و آن را به‌طور لوله و دفتر و جزوه و رقعه و غيره با مركبهاى رنگارنگ نوشته ميان خطها را تذهيب مىكردند . . . مسلمانان شمارهء سوره‌هاى قرآن ، آيات قرآن ، كلمات قرآن را يكايك ضبط كرده‌اند و حتى شمارهء حروف را جداجدا ضبط كرده‌اند كه در قرآن چند « الف » ، چند « ب » ، چند « ت » و غيره يافت مىشود . » « 2 » مىگويد :

--> ( 1 ) . همان ، ص 391 و 392 . ( 2 ) . همان ، ج 3 ، ترجمهء فارسى ، ص 94 و 95 .