مرتضى مطهرى
203
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
داد و بر خلاف بعضى عقايد متأخرين جماعت زردشتيان ، آن پيغمبر باستانى گفت كه بر حسب مشيت و ارادهء متعال اهورامزدا تمام موجودات آفريده شدهاند و چنان كه در آيهء آخرين از گاتها صراحت دارد ، اهورامزدا موجد هم نور و هم ظلمت هر دو مىباشد . ج . اهورامزدا ارادهء قدوسى علوى خود را به وسيلهء روحى مقدس و نيكونهاد از قوه به فعل مىآورد كه او را « سپنت مئنيو » ( خرد مقدس ) ناميده است « 1 » د . با آنكه اهورامزدا در عرش جلال خود هيچ ضد و ندّى ندارد ، معذلك زردشت معتقد است كه در برابر هر نيكى يك بدى موجود است ، چنان كه در برابر « اشا » يعنى راستى و حقيقت ، دروغ و باطل جاى گرفته و در برابر حيات و زندگانى موت و مرگ قرار گرفته است . به همين قياس در برابر روح مقدس پاك « سپنت مئنيو » روح شرير و ناپاك « انگرامئنيو » جاى دارد كه به معنى روان پليد است . . . روز نخست كه اين دو روان توأم با يكديگر پديد آمد يكى حيات و هستى را برقرار كرد و ديگرى فنا و نابودى را و سرانجام جايگاه جاويد بدان ( دوزخ ) بهرهء پيروان دروغ خواهد بود ، ليكن انديشهء پاك و جايگاه جاويد نيكان يعنى بهشت نصيب پيروان راستى خواهد شد . . . از دو روان توأمان در آغاز آفرينش جهان ، آن يك كه پاك و نيكوكار است به ديگرى كه دشمن او بود چنين گفت : تا آخرين روز ، نه در جهان كنش و گويش و منش و نه در عالم ارواح و اجسام ، ما دو روان با يكديگر هماهنگ نخواهيم شد . ه . نقطهء اصلى و پايهء اساسى اخلاق در آيين زردشت بر روى اين قاعده است كه نفس و ضمير هر فرد آدميزاد يك ميدان نبرد دائمى بين خير و شر است و سينهء آدمى تنورى است كه آتش اين جنگ همواره در آن مشتعل مىباشد . روزى كه اهورامزدا آدمى را بيافريد او را آزادى عمل عطا كرد كه
--> ( 1 ) . در فراز « د » گفته خواهد شد كه « سپنت مئنيو » رقيب و توأم « انگره مئنيو » است . پس انگره مئنيو وسيلهء سپنت مئنيو پديد نيامده است . پس بايد براى اهورامزدا دو نوع اراده قائل باشيم : ارادهء قدوسى و ارادهء غير قدوسى ، و يا بايد بگوييم اهورامزدا ارادهء قدوسى خود را وسيلهء دو روح يكى نيكونهاد و يكى پليدنهاد از قوه به فعل آورد كه ضد مطلب متن است . بعلاوه ، تعبير « از قوه به فعل مىآورد » در مورد مبدأ كل غلط است .