مرتضى مطهرى

190

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

ايضاً دومزيل مىگويد : « زردشت در ششصد يا هزار سال قبل از ميلاد مسيح قربانى كردن حيوان و خوردن شراب سكرآور « سومه » را كه نزد هند و ايرانيان بىاندازه اهميت داشت و در مذهب قديم هنديها نيز معمول بود حذف كرد . براى زردشت عبادت ، انديشهء نيك و گفتار نيك و پندار نيك بوده و اين كوشش داخلى و خارجى انسان است كه او را پيروزمندانه در پيكار ابدى ميان خير و شر شركت مىدهد ، بقيه خرافات و گناه است . زردشت مىگويد : مشروب سكرآور و كثيف چطور ممكن است به نيكى مدد كند ، آيا بهتر نيست كه گاو دهقان شهرنشين بجاى قربانى براى خداوندى كه جسم ندارد و محتاج به غذا نيست به كارهاى مفيد مزارع گماشته شود ؟ » . شراب « سوم » يا « هوم » كه زردشت به شدت آن را محكوم كرده است عبارت بوده است از عصاره‌اى مست كننده از يك گياه خاص كه به درستى معلوم نيست چه نوع گياهى بوده است ، و آرياييان قديم در مراسم پرستش از آن استفاده مىكرده‌اند . آقاى دكتر معين مىگويد : « در نظر او ( آريايى ) . . . فديه‌ها در حكم ضيافتهايى است كه براى مهمانان عاليمقام و عزيز تهيه مىكنند . خدايان دوستانه دعوت دوستان خود را مىپذيرند . همان‌طور كه انسان از غذا قوت مىگيرد آنان نيز به واسطهء اين ضيافتها قوى مىشوند . مخصوصاً اين اثر در شيرهء گياه مقدس « سومه » يا « هومه » كه روح را فرح مىبخشد موجود است . . . اين گياه كوهستانى ( سومه ) داراى ساقهء نرم و پر الياف است و شيره‌اى سپيد به رنگ شير دارد و آن را در كتب طبى « هوم المجوس » گويند . . . عصارهء اين گياه را مىجوشانند به حدى كه داراى رنگ شود . استعمال اين مايع در موقع قربانى يكى از كهن‌ترين و بهترين ( ! ) رسمهاى عبادت آريايى است . اين نوشابه را روى آتش مىريختند ، الكلى كه در آن موجود بود سبب اشتعال آتش مىگرديد . روحانيان نيز در موقع اجراى مراسم عبادت به قدر كفايت از آن مىنوشيدند . اين نوشابه نه تنها مقدس و گرامى بود بلكه از غرائب