مسلّم بود كه حتى در زندگانى فردى شهريان ( شهرياران ، ظ ) نيز دخالت مىكردند . تقريباً همهء مسائل مىبايست توسط همين طبقه قطع و فصل شود . » آنگاه از كريستن سن ، ايران شناس معروف و معتبر چنين نقل مىكند : « نفوذ موبدان فقط بر پايهء قدرت روحانى ايشان و همچنين داوريهاى عرفى كه از طرف دولت موافقت شده بود ، و نيز قدرت آنان در تبرك بخشيدن ولادتها ، ازدواجها و غيره . . . و اقدام به تطهير و قربانيها متكى نبود ، بلكه دارا بودن املاك ارضى و منابع سرشارى كه از طريق جرايم دينى و عشريه و صدقات و هدايا وصول مىشد ، مؤيد نفوذ آنان بود . بعلاوه ، روحانيت زرتشتى داراى نوعى استقلال وسيع بود و مىتوان گفت كه موبدان تقريباً دولتى در ميان دولت ايجاد كرده بودند . » « 1 » آيين زرتشتى دين رسمى كشور ساسانيان چون سياست كشور را بر اساس مذهب نهاده بودند و آيين زرتشتى را مذهب رسمى اعلام كردند و به روحانيون زرتشتى قدرت فوق العاده دادند ، با پيروان ساير مذاهب غالباً حسن سلوك نداشتند و احياناً تحت تأثير روحانيون زرتشتى ، مردم را مجبور به ترك مذهب خود و پيروى از مذهب زرتشتى مىكردند و اين مذهب را با زور شمشير به مردم تحميل مىنمودند . كريستن سن مىگويد : « روحانيان زردشتى بسيار متعصب بودند و هيچ ديانتى را در داخل كشور تجويز نمىكردند ، ليكن اين تعصب بيشتر مبتنى بر علل سياسى بود . دين زردشت ديانت تبليغى نبود و رؤساى آن داعيهء نجات و رستگارى كليهء ابناء بشر را نداشتند اما در داخل كشور مدعى تسلط تام و مطلق بودند ؛ پيروان ساير ديانات را كه رعيت ايران به شمار مىآمدند محل اطمينان

--> ( 1 ) . مزديسنا و ادب پارسى ، چاپ دوم ، ص 9 - 12 ؛ ايضاً رجوع شود به ايران در زمان ساسانيان ، كريستن سن ، ترجمهء رشيد ياسمى ، ص 138 .