3 . مناط صدق در قضايا يادآورى گفتيم بنابراينكه ما صادق بودن و حقيقى بودن يك قضيه را به مطابقت آن قضيه با واقع و نفس الامر تعريف كنيم اشكالاتى به وجود آمده است ؛ يعنى اين تعريف سبب بروز يك سلسله اشكالات شده است ، اشكالاتى مشابه يكديگر در شرق و در غرب ؛ چيزى كه هست غربيها اغلب به دليل همين اشكالات از اين تعريف رفع يد كرده‌اند كه ملاك حقيقت بودن يك علم ، نظريه يا يك قضيه را مطابقت با واقع و نفس الامر بدانند و به ملاكهاى ديگرى رو آورده‌اند ولى حكماى ما كه آنها هم به برخى اشكالات بر اساس اين تعريف رسيده‌اند نخواسته‌اند از تعريف دست بردارند و اين كار را نكرده‌اند و دست برداشتن از اين تعريف را ناصحيح دانسته‌اند ، زيرا واقعا هم رفع يد از اين تعريف يعنى ارزش واقعى علم را به كلى نفى كردن و افتادن در همان چيزى كه خود فلاسفهء غربى اسمش را ايده آليسم ، ذهنيت مطلق و جدا شدن از عينيت گذاشته‌اند . ما نبايد از اين تعريف دست برداريم . تعريف همان تعريف است ولى اشكالات هم قابل حل است . گفتيم كه حاجى مطلب را به اين شكل بيان كرده است كه بعد از آنكه قضايا را به