مرتضى مطهرى
582
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
1 . مناط صدق در قضايا صدق و كذب يا حقيقت و خطا در اين بحث كه تحت عنوان « مناط صدق و كذب در قضايا » مطرح مىشود مسأله ، مسألهء « حقيقت » است . بحث روى حقيقت است كه ملاك حقيقى بودن يك انديشه چيست . انسان در ابتدا فرقى ميان انديشه و عين نمىگذارد . براى يك كودك اصلا ذهن و عين مطرح نيست . وقتى كه متوجه عالم عين است و مثلا مادر خودش را مىبيند او فكر نمىكند كه يك ذهنى دارد و در ذهن خودش صورتى از اين مادر دارد . او در عالم خودش گويى مخلوط با واقعيت است ، يعنى گويى كه الآن ذهنى در كار نيست و خود همان واقعيت مادر با او يكى است . ولى انسان نمىتواند هميشه در اين مرحله باقى بماند . خواه ناخواه برخورد مىكند به اينكه نه ، ذهن عين واقع نيست ؛ واقع چيزى است و ذهن چيزى . اين توجه و التفاتى كه براى انسان پيدا مىشود ريشهاش از خطاهاست ، يعنى موقع خطا متوجه مىشود كه نه ، ذهن غير از عين است