معدوم مطلق به حمل شايع « 1 » . پاسخ اشكال چهارم در مورد مثال يا اشكال چهارم هم عين همين مطلب را مىتوان گفت . وقتى مىگوييد : « الشىء إمّا ثابت فى الذهن أو لا ثابت فى الذهن » در اينجا قضيهء شما يك قضيهء منفصلهء حقيقيه‌اى است از نوع قضاياى به حمل شايع ؛ يعنى مىخواهيد بگوييد هر چيزى يا مصداق ثابت در ذهن است يا مصداق لا ثابت در ذهن . اگر بگوييد [ آيا ] اين لا ثابت در ذهن ما هم الآن مصداق لا ثابت در ذهن است ؟ مىگوييم نه ، اين لا ثابت در ذهن شما مفهوم لا ثابت در ذهن است نه مصداق لا ثابت در ذهن . پس الآن لا ثابت در ذهن شما ، هم لاثابت در ذهن است هم ثابت در ذهن . لا ثابت در ذهن است چون مفهوم لا ثابت در ذهن است ، يعنى لا ثابت در ذهن است به حمل اوّلى ، يعنى تعريف لا ثابت در ذهن بر او صدق مىكند ، و ثابت در ذهن است چون مصداق ثابت در ذهن است . نكته حال اين مسأله طرح مىشود كه اينكه شما مىگوييد وقتى گفته مىشود : « المعدوم المطلق لا يخبر عنه » مقصود اين است كه « كل ما هو مصداق للمعدوم المطلق ( يا كل ما هو معدوم مطلق بالحمل الشايع ) فهو لا يخبر عنه » اين را در مورد ساير قضايا مثل « كل نار حارّة » و « كل انسان كذا » مىشود گفت چه به صورت قضيهء خارجيه كه حكم روى افراد محقّق مىرود مانند اينكه مىگوييم : « كل طهرانى كذا » يا مىگوييم : « قتل من فى العسكر » به تعبير حاجى ، و چه به نحو قضيهء حقيقيه مثل « كل نار حارّة » كه مصاديق واقعى دارد و مىتواند داشته باشد ؛ ولى آيا در مورد قضيه‌اى كه موضوعش معدوم مطلق است هم مىشود اين را گفت ؟ معدوم مطلق مگر مىتواند مصداق داشته

--> ( 1 ) . - آيا اصلا معدوم مطلق مصداق دارد ؟ استاد : سؤالتان درست است ؛ جوابش را عرض مىكنم .