مرتضى مطهرى

421

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

احكام سلبى وجود ليس الوجود جوهرا و لا عرض * عند اعتبار ذاته بل بالعرض لا شىء ضدّه و لا ما ماثله * و ليس جزء و كذا لا جزء له إذ قلب المقسّم مقوّما * او القوام من نقيض لزما در اين بحث يك سلسله احكام سلبى براى وجود بيان مىكنند . در اين فريدهء اول كه فريدهء وجود و عدم است بعضى مسائل فقط مسائل وجود است مثل اصالت وجود ، وحدت وجود ، وجود ذهنى ؛ بعضى مسائل صرفا مسائل عدم است كه بعد خواهد آمد مثل « فى انّ المعدوم ليس بشىء » ، « المعدوم لا يعاد » و امثال اينها ؛ و بعضى مسائل احكام عدمى وجود است ؛ احكام وجود است ولى احكام عدمى وجود . در اين فصل در باره احكام عدمى وجود بحث مىشود . اولا بايد بدانيم كه مقصود از وجود در اينجا حقيقت وجود است نه مفهوم وجود . از حقيقت وجود هم مقصود وجود مطلق است نه وجودهاى مقيد . از وجود مطلق هم وجود مطلق به معنى لا به شرط مقصود است نه وجود مطلق به شرط لا ؛ يعنى همان وجود مطلقى منظور است كه در باب حقيقت وجود و وحدت وجود در باره آن بحث مىكرديم . ثانيا قهرا در اينجا اين سؤال مطرح مىشود كه مگر وجود هم مىتواند احكام