شرايط غير ركنى آنهايى هستند كه بودن آنها بر رونق و كمال سعادت مىافزايد ولى نبود آنها را نمىتوان محروميّت و ناكامى و درد و رنج به حساب آورد مانند قوّت و جمال . يكى از جهات برترى عوامل روحى سعادت بر عوامل مادى آن اين است كه عوامل روحى اگر به حد كمال برسند تا حد زيادى قادرند كه رنج ناشى از فقدان عوامل مادى را از بين ببرند امّا عوامل مادى ولو به حد كمال برسند قادر نيستند جانشين عوامل روحى گردند . به هر حال اينها سبب شده كه راهنمايان بشر از طرفى كانونهاى لذت روحى و معنوى را - كه بشر در سير تكاملى به وجود آنها پى مىبرد نه در حالت ابتدايى - به او معرفى كنند و عظمت و فوق العادگى آنها را گوشزد نمايند ، و از طرفى جلو اهميت دادن‌هاى افراطى به بعضى امور را بگيرند ، و از طرف ديگر ميان شرايط ركنى كه نمىتوان از آنها چشم پوشيد با شرايط غير ركنى كه قابل اغماض و چشم پوشى است فرق بگذارند . مولوى در زمينهء معرفى كانون عظيم روحى لذت و نشاط ، خطاب به آن كس كه از مى گسارى لذت طلب مىكند مىگويد : اى همه دريا چه خواهى كردنم ؟ * اى همه هستى چه مىجويى عدم ؟ تو خوشىّ و خوب و كان هر خوشى * تو چرا خود منّت باده كشى ؟ مى چه باشد يا جماع و يا سماع * تا تو جويى ز آن نشاط و انتفاع ؟ علم جويى از كتبهاى فسوس * ذوق جويى تو ز حلواى سبوس جوهر است انسان و چرخ او را عرض * جمله فرع و سايه‌اند و تو غرض آفتاب از ذرّه كى شد وام خواه ؟ * زهره‌اى از خمره كى شد جام خواه ؟ جان بى كيفى شده محبوس كيف * آفتابى حبس عقده اينت حيف پيوستگى و ارتباط عاملها اين نكته ناگفته نماند كه در عين اينكه ما دربارهء ارزش و ميزان دخالت عاملهاى نامبرده بحث مىكنيم از پيوستگى و ارتباط آنها با يكديگر نبايد غفلت كنيم ؛ يعنى چنين نيست كه بتوان هر دسته‌اى را مجزّا از دسته‌اى ديگر تأمين كرد . هر يك از