پاره‌اى از حالات دارند كه مربوط به سرّ و باطن خود آنهاست و كسى را از آنها آگاهى نيست ( يعنى مشاهدات و مكاشفات و تجلّيات عينى كه بر آنها مىشود ) ، و پاره‌اى از امور است كه از آنها ظاهر مىگردد و ديگران آنها را شهود مىكنند از حالات مخصوص آنها ، از قبيل سخنان حكيمانه و گذشت و فداكاريها و آيات و كرامات . كسى كه به اين آثار آشنا نباشد و علل و اسباب آنها را نشناسد آنها را مستنكر مىشمارد - يعنى قابل پذيرفتن نمىداند - و حداكثر اين است كه به شگفت آيد و آن را مجهولى كه بايد علّتش را غير آنچه فرض مىشود شمرد به حساب آورد . و امّا كسى كه به اين گونه امور آشناست و علل و اسباب معنوى آنها را مىشناسد به چشم عظمت و تحسين و اعجاب به آنها مىنگرد « 1 » . و اذا قرع سمعك فى ما يقرعه و سرد عليك فيها تسمعه قصة لسلامان و ابسال فاعلم ان سلامان مثل ضرب لك و ان ابسالا مثل ضرب لدرجتك فى العرفان ان كنت من اهله ثم حل الرمز ان أطقت . اگر در ميان امورى كه اسباب تعجب تو مىشود و در ميان داستانهايى كه به گوش تو مىرسد داستان سلامان و ابسال را بشنوى ، پس بدان كه « سلامان » مثلى است كه زده شده است براى ذات تو و « ابسال » مثلى است كه براى درجات تو در عرفان و طىّ مقامات معنوى زده شده است اگر شايستهء آن باشى ؛ پس كوشش كن رمز آن معما را به دست آورى اگر بتوانى . شرح : شيخ در اينجا اشاره مىكند به داستان سلامان و ابسال . راجع به اينكه اين داستان چگونه است و شرح آن چيست ، رجوع شود به شرح اشارات خواجه نصير الدين طوسى .

--> ( 1 ) . شيخ در نمط دهم به ذكر علل و اسباب نهان اين امور خارق العاده مىپردازد .